Bir sıra ölkələrdə vətəndaşların pensiya yığımlarından təqaüd yaşına çatmadan əvvəl istifadə etməsi geniş yayılmış bir təcrübədir. Bu imkan, xüsusilə böyük maliyyə ehtiyacları yarandıqda əhəmiyyətli bir dəstək rolunu oynayır və şəxslərə maliyyə yükünü yüngülləşdirməyə kömək edir.
Məsələn, bəzi ölkələrdə şəxslər ipoteka kreditlərinin ödənilməsi, övladlarının təhsil xərclərinin qarşılanması və ya digər müstəsna hallarda pensiya vəsaitlərinin müəyyən hissəsinə çıxış əldə edə bilirlər. Bu, vətəndaşların həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq və gözlənilməz xərcləri qarşılamaq üçün bir mexanizm kimi qiymətləndirilir.
Azərbaycanda isə mövcud qanunvericiliyə əsasən, pensiya yığımlarına yalnız təqaüd yaşına çatdıqdan sonra, yaxud qanunla müəyyən edilmiş digər hallarda (məsələn, əlillik) çıxış mümkündür. Ölkəmizdə pensiya sisteminin əsas məqsədi vətəndaşların qocalıqda sosial müdafiəsini təmin etməkdir.
Lakin, dünya təcrübəsi fonunda Azərbaycanda da bu məsələnin müzakirəsi aktuallıq kəsb edir. Ekspertlər pensiya yığımlarından erkən istifadə imkanlarının ölkə iqtisadiyyatına və sosial rifaha potensial təsirlərini araşdırırlar. Bu cür dəyişikliklər həm müsbət, həm də mənfi nəticələr verə bilər.
Erkən çıxış imkanının tətbiqi bir tərəfdən vətəndaşların maliyyə yükünü azalda, digər tərəfdən isə pensiya fondlarının dayanıqlığına təsir edə bilər. Bu səbəbdən, belə bir dəyişikliyin həyata keçirilməsi üçün hərtərəfli təhlil, geniş ictimai müzakirələr və strateji planlaşdırma tələb olunur.
Hazırda Azərbaycanda pensiya yığımlarından təqaüd yaşından əvvəl istifadəyə icazə verən bir mexanizm mövcud deyil. Lakin, beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və potensial faydaların qiymətləndirilməsi gələcəkdə bu istiqamətdə müəyyən addımların atılmasına səbəb ola bilər.
