Tehran rəsmi Vaşinqtonun zənginləşdirilmiş uranın ABŞ-yə göndərilməsi ilə bağlı tələbini qəti şəkildə rədd edib. Bu qərar, iki ölkə arasında onsuz da gərgin olan münasibətləri daha da mürəkkəbləşdirə bilər. İranın bu mövqeyi, nüvə proqramı ilə bağlı beynəlxalq danışıqların gələcəyi üçün ciddi suallar yaradır.
Məlumatlara görə, ABŞ İranın 2015-ci il nüvə sazişi (JCPOA) çərçivəsində istehsal etdiyi zənginləşdirilmiş uranın müəyyən hissəsinin öz ərazisinə göndərilməsini tələb edirdi. Bu tələb, İranın nüvə arsenalının azaldılması və beynəlxalq nəzarətin gücləndirilməsi məqsədi daşıyırdı. Lakin İran bu tələbi daxili suverenliyinə müdaxilə kimi qiymətləndirib.
İranın Xarici İşlər Nazirliyindən verilən açıqlamada bildirilib ki, ölkənin nüvə proqramı tamamilə sülh məqsədlidir və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin nəzarəti altındadır. Nazirlik, hər hansı bir ölkənin daxili işlərinə qarışma cəhdlərini qəbuledilməz hesab etdiyini vurğulayıb. Tehran, uranın zənginləşdirilməsi prosesinin milli təhlükəsizlik maraqları çərçivəsində həyata keçirildiyini qeyd edib.
Bu rədd cavabı, nüvə sazişinin bərpası ilə bağlı danışıqların dalana dirənməsinə səbəb ola bilər. ABŞ 2018-ci ildə sazişdən çıxdıqdan sonra İran öz öhdəliklərini tədricən azaltmağa başlamışdı. Vaşinqton sanksiyaları geri çəkmədiyi halda Tehranın da tam əməkdaşlığa qayıtmayacağı gözlənilir.
Analitiklər hesab edir ki, İranın bu addımı, regional güc balansında öz mövqeyini möhkəmləndirmək və beynəlxalq arenada müstəqil siyasət yürütmək istəyinin göstəricisidir. ABŞ-ın təzyiqlərinə baxmayaraq, Tehranın nüvə proqramı üzrə geri çəkilməməsi, gələcək danışıqların daha çətin olacağını proqnozlaşdırır.
Beynəlxalq ictimaiyyət, xüsusilə də Avropa ölkələri, bu vəziyyətdən narahatdır və tərəfləri gərginliyi azaltmağa və diplomatik həll yolları tapmağa çağırır. Lakin hazırda həm Vaşinqton, həm də Tehran öz mövqelərində israrlı görünürlər.
