İranın Ali Rəhbəri Ayətullah Əli Xameneyi Fars körfəzinin ABŞ-ın iştirakı olmadan yeni bir gələcəyə daxil olduğunu bəyan edib. Bu açıqlama, regionda onilliklər boyu davam edən ABŞ hərbi və siyasi mövcudluğunun gələcəyi ilə bağlı ciddi suallar doğurur. Xameneyinin sözləri, Tehranın regional güc balansına dair baxışını və ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki roluna qarşı çıxışını bir daha vurğulayır.
Fars körfəzi regionu, dünya neft ehtiyatlarının əhəmiyyətli bir hissəsinə sahib olması səbəbindən beynəlxalq siyasətdə həmişə mühüm yer tutub. ABŞ, bu regionda uzun illərdir ki, hərbi bazalar və strateji müttəfiqlər vasitəsilə təsirini qoruyub saxlayır. Xameneyinin bu bəyanatı, İranın bölgədəki ABŞ təsirini azaltmaq və öz dominantlığını artırmaq istəyinin açıq ifadəsi kimi qiymətləndirilir.
Analitiklər, bu cür bəyanatların regionda gərginliyi daha da artıra biləcəyini qeyd edirlər. ABŞ-ın bölgədən çıxarılması çağırışları, Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ və digər körfəz ölkələri kimi ABŞ müttəfiqlərinin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirə bilər. Bu isə, regionda yeni təhlükəsizlik aranjmanlarına ehtiyac yarada bilər.
İran, özünü bölgənin əsas gücü kimi görür və xarici qüvvələrin müdaxiləsi olmadan regional məsələlərin həllini müdafiə edir. Xameneyinin açıqlaması, İranın Fars körfəzində ABŞ-ın hərbi varlığına qarşı uzunmüddətli mübarizəsinin bir hissəsidir. Tehran, bölgə ölkələri arasında əməkdaşlığı təşviq edərək, ABŞ-ın təsirini zəiflətməyə çalışır.
Beynəlxalq ictimaiyyət bu cür bəyanatlara diqqətlə yanaşır. Regionda sabitliyin təmin edilməsi, enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq dəniz yollarının qorunması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Xameneyinin sözləri, Yaxın Şərqdə güc balansının dəyişməsi ehtimalını və gələcəkdə bölgədə yeni geosiyasi konfiqurasiyaların yaranacağını göstərir.
