Azərbaycanın dünya bazarlarında satılan “Azeri Light” markalı neftinin bir barrelinin qiyməti yenidən yüksəliş nümayiş etdirərək 122 ABŞ dolları səviyyəsini ötüb. Bu artım qlobal enerji bazarlarında müşahidə olunan gərginliyin və təchizat qeyri-müəyyənliyinin davamı kimi qiymətləndirilir.
Qeyd edək ki, “Azeri Light” neftinin qiyməti adətən dünya etalonu sayılan “Brent” markalı neftin qiymətindən bir qədər yuxarı ticarət olunur. Son günlərdə “Brent” markalı neftin də bir barrelinin qiyməti 120 dollar həddini keçərək yüksəliş trendini davam etdirir ki, bu da “Azeri Light” üçün də müsbət fon yaradır.
Neft qiymətlərinin bu cür artmasında bir sıra faktorlar rol oynayır. Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda yaranan geosiyasi gərginliklər, Avropanın Rusiyadan enerji asılılığını azaltmaq cəhdləri və neft tədarükündə yaranan fasilələr qiymətlərin artmasına əsas səbəblərdəndir. Həmçinin, post-pandemiya dövründə iqtisadi fəallığın bərpası ilə artan enerji tələbatı da bu yüksəlişdə mühüm rol oynayır.
Bu vəziyyət Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün müsbət bir inkişafdır. Neft ixracından əldə olunan gəlirlərin artması ölkənin dövlət büdcəsinə əlavə vəsaitlərin daxil olmasına, sosial layihələrin maliyyələşdirilməsinə və iqtisadi diversifikasiya səylərinə dəstək verməsinə imkan yaradır.
Lakin, dünya bazarlarında neft qiymətlərinin kəskin dəyişkənliyi həmişə diqqət mərkəzindədir. Təchizat zəncirindəki hər hansı bir pozulma və ya qlobal iqtisadiyyatda baş verə biləcək enişlər qiymətlərə təsir edə bilər. Bu səbəbdən, Azərbaycanın neft strategiyası qlobal bazarların dinamikasını yaxından izləməyi tələb edir.
Mütəxəssislər yaxın gələcəkdə də neft bazarlarında volatilliyin davam edəcəyini proqnozlaşdırırlar. Qlobal iqtisadiyyatın bərpası ilə tələbatın artması və geosiyasi risklərin mövcudluğu neft qiymətlərinin yüksək səviyyədə qalmasına səbəb ola bilər.
