Azərbaycanın maliyyə sektorundan daxil olan son məlumatlar ölkə iqtisadiyyatı üçün narahatlıq doğurur. Belə ki, problemli kreditlərin ümumi həcmi son dövrlərdə təxminən 29 faiz artaraq, bank sektorunun dayanıqlığı və əhalinin borc yükü ilə bağlı ciddi suallar yaratmışdır. Bu artım həm bankların maliyyə sağlamlığına, həm də makroiqtisadi sabitliyə potensial təhdid kimi qiymətləndirilir.
Mütəxəssislər problemli kreditlərin artımını bir neçə amillə əlaqələndirirlər. İqtisadi fəallığın müəyyən sahələrdə azalması, inflyasiyanın artması fonunda əhalinin real gəlirlərinin aşağı düşməsi və bəzi hallarda vətəndaşların borclanma qabiliyyətini düzgün qiymətləndirmədən kredit götürməsi bu vəziyyətin yaranmasında rol oynayan əsas səbəblər arasındadır. Həmçinin, pandemiya dövründən qalan iqtisadi təsirlər də bu artıma öz töhfəsini vermiş ola bilər.
Problemli kreditlərin artması bank sektoru üçün bir sıra çətinliklər yaradır. Bankların aktivlərinin keyfiyyəti pisləşir, bu isə onların yeni kreditlər vermək qabiliyyətini məhdudlaşdırır. Nəticədə, banklar daha ehtiyatlı davranaraq kredit şərtlərini sərtləşdirə bilər ki, bu da sahibkarlıq fəaliyyətinə və ümumilikdə iqtisadi inkişafa mənfi təsir göstərə bilər.
Vətəndaşlar üçün isə problemli kreditlər ağır borc yükü və maliyyə çətinlikləri deməkdir. Borclarını ödəyə bilməyən şəxslər məhkəmə prosesləri ilə üzləşə, əmlaklarını itirə və kredit tarixçələrini zədələyə bilərlər. Bu isə gələcəkdə onların maliyyə xidmətlərinə çıxışını məhdudlaşdırır və sosial gərginliyi artıra bilər.
Mərkəzi Bank və digər tənzimləyici qurumlar bu vəziyyətin qarşısını almaq üçün müvafiq tədbirlər görməlidirlər. Buraya bankların kredit siyasətlərinə nəzarətin gücləndirilməsi, borcluların maliyyə savadlılığının artırılmasına yönəlmiş layihələr və problemli kreditlərin restrukturizasiyası üçün mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi daxil ola bilər.
Problemli kreditlərin həcminin 29 faiz artması Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün ciddi çağırışdır. Bu problemin həlli kompleks yanaşma tələb edir və həm bankların, həm dövlət qurumlarının, həm də vətəndaşların birgə səyləri ilə mümkün ola bilər. İqtisadi sabitliyi qorumaq və gələcək inkişafı təmin etmək üçün bu məsələyə xüsusi diqqət yetirilməlidir.
