Xarici KİV-lərdə yayılan məlumatlara görə, ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp İrana qarşı uzunmüddətli mühasirəyə hazırlaşmaq əmri verib. Bu iddialar, Trampın gələcəkdə yenidən prezident seçiləcəyi təqdirdə Tehranla münasibətlərdə daha sərt mövqe tutacağına dair beynəlxalq ictimaiyyətdə yaranan narahatlıqları daha da artırır.
“Uzunmüddətli mühasirə” ifadəsi iqtisadi sanksiyaların genişləndirilməsi, diplomatik təcridin dərinləşdirilməsi və hərbi təzyiqin artırılması kimi müxtəlif tədbirləri əhatə edə bilər. Bu, İran iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurmaqla yanaşı, regionda gərginliyi maksimum həddə çatdırma potensialına malikdir.
Trampın prezidentliyi dövründə ABŞ İranla nüvə sazişindən (JCPOA) çıxmış və Tehrana qarşı “maksimum təzyiq” kampaniyasına başlamışdı. Bu kampaniya İranın neft ixracatını sıfıra endirməyi hədəfləyir, lakin tam uğurlu olmamışdı. Yeni mühasirə planları bu siyasətin daha da sərtləşdirilmiş versiyası kimi qiymətləndirilir.
Bu cür bir siyasətin reallaşması Orta Şərq regionunda ciddi qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər. İranın regional müttəfiqləri və proksi qrupları vasitəsilə cavab verməsi ehtimalı münaqişə riskini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldir. Bu da Yaxın Şərqdə onsuz da kövrək olan sülh və təhlükəsizlik mühitini daha da pisləşdirə bilər.
Beynəlxalq analitiklər, Trampın bu iddia edilən planının qlobal enerji bazarlarına da təsir edəcəyini proqnozlaşdırırlar. İranın neft tədarükünün məhdudlaşdırılması və ya tamamilə dayandırılması dünya üzrə neft qiymətlərinin kəskin artmasına səbəb ola bilər ki, bu da qlobal iqtisadiyyat üçün əlavə çətinliklər yaradar.
Bu məlumatlar hələlik xarici KİV-lərin iddiaları səviyyəsində olsa da, Trampın keçmiş siyasəti və gələcək niyyətləri nəzərə alındığında, beynəlxalq ictimaiyyət bu cür ssenarilərə ciddi yanaşmalıdır. Regionda sülhün və sabitliyin qorunması üçün diplomatik səylərin artırılması vacibdir.
