Mülkiyyətində ikimərtəbəli fərdi yaşayış evi olan bir çox ailələri maraqlandıran əsas suallardan biri hər mərtəbəyə ayrı-ayrı çıxarışın (“kupça”) alınmasının mümkünlüyüdür. Qanunvericiliyə əsasən, bir tikilinin hər mərtəbəsində fərqli ailələr yaşayırsa, həmin əmlaka 2 müstəqil çıxarışın alınması tamamilə mümkündür.
Cumhuriyyet.az yenisabah-a istinadən xəbər verir ki, evin hər mərtəbəsinə tam ayrı çıxarışın alınması üçün tikilinin natura şəklində bölünməsi həyata keçirilməlidir. Bu halda hər iki mərtəbə müstəqil yaşayış sahəsi kimi qeydiyyata alınır. Lakin bunun üçün müəyyən texniki tələblər mövcuddur:
Hər mərtəbənin bir-birindən asılı olmayan müstəqil giriş-çıxışı olmalıdır;
Qaz, su və elektrik xətləri, eləcə də sayğaclar ayrılmalıdır;
Hər mərtəbə yaşayış üçün zəruri olan sanitar və məişət şəraitinə cavab verməlidir.
Paylı mülkiyyət və istifadə qaydasının müəyyən edilməsi
Əgər evin texniki quruluşu (məsələn, pilləkən qəfəsi və ya ortaq giriş) tam bölünməyə imkan vermirsə, alternativ kimi paylı mülkiyyət forması seçilir. Bu zaman:
Mülkiyyətçilərin hər birinə öz payını (məsələn, 1/2 pay) əks etdirən ayrı çıxarış verilir;
Notariat qaydasında “Yaşayış sahəsindən istifadə qaydası barədə müqavilə” bağlanır;
Müqavilədə 1-ci mərtəbənin bir ailəyə, 2-ci mərtəbənin isə digər ailəyə mənsub olduğu rəsmiləşdirilir.
Rəsmiləşdirmə üçün addım-addım prosedur
Lisenziyalı mütəxəssis tərəfindən bölünmə planının hazırlanması: Evin və torpaq sahəsinin faktiki istifadə və bölünmə layihəsi tərtib edilir.
Notarial müqavilənin bağlanması: Tərəflər arasında əmlakın bölünməsi və ya payların müəyyən edilməsi barədə saziş imzalanır.
Dövlət qeydiyyatı: Tələb olunan sənədlərlə birgə “ASAN Xidmət” və ya İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinə müraciət edilir.
Nəzərə alınmalı vacib məqamlar
Sənədləşməyə başlamazdan əvvəl tikilinin və torpaq sahəsinin ilkin mülkiyyət sənədinin (çıxarışının) olması vacibdir. İlkin sənədi olmayan özbaşına tikililərdə əvvəlcə evin ümumi leqallaşdırılması prosesi keçirilməlidir. Tərəflər arasında bölünmə ilə bağlı razılıq əldə olunmazsa, məsələ məhkəmə-tikinti ekspertizasının rəyi əsasında məhkəmə qaydasında həll edilir.
