Azərbaycanda ordu islahatları davam edir. Bu, daima yenilənən bir prosesdir yazsaq, yəqin ki, yanılmarıq. İstənilən ölkənin gücü isə həm də onun döyüşkən ordusunun olub-olmamasına bağlıdır. Məlumdur ki, Azərbaycan və Türkiyə öz ordularını inteqrasiya etmək və Türkiyə, NATO modelinə əsaslanan ordu yaratmaq üçün beşillik proqram (2020-2025) həyata keçirir. Proqramın bu il başa çatdırılması planlaşdırılır.
Bəs hazırda hərbi islahatlar nə yerdədir? Keçid bu il tam başa çatacaqmı, yolun sonuna gəldikmi? Müdafiə nazirinin Türkiyədən yeni müşaviri olacaqmı?
Maraqlıdır ki, bu arada Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycanın müdafiə naziri Zakir Həsənovun müşaviri Bəxtiyar Ersayı Quru Qoşunları Komandanlığının tərkibindəki 1-ci Ordu Korpusunun komandiri təyin edib. Yəni o, Azərbaycanı tərk edəcək. Ərdoğan avqustun 5-də Ersaya ordu generalı rütbəsi vermişdi.
“Tərxis Olunmuş Hərbçilərin Gəncləri Maarifləndirmə” İctimai Birliyinin sədri, hərbi təhlilçi Emin Həsənli “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, Azərbaycan ordusunun müşavirinin qardaş ölkədə belə mühüm posta gətirilməsi həm də Azərbaycana olan sayğıdan irəli gəlir: “Azərbaycan Prezidenti, Cənab İlham Əliyev qarşıya məqsəd qoymuşdu ki, Azərbaycan ordusu türk ordu modelinə keçsin. Bilirsiniz ki, 1994-cü ildən Ulu Öndərimiz Heydər Əliyev NATO-nun tərəfdaşlıq proqramına qoşulmuşdu. 1996-cı ildən isə bu əlaqələr Türkiyə ilə genişlənmişdi. Azərbaycan artıq NATO, Türkiyə sisteminə keçib. Azərbaycan daim Türkiyə ilə birgə hərbi təlimlər keçirir. Ordumuz təcrübəsini türk ordusu ilə bölüşür. 44 günlük haqq savaşımızda bu təcrübəni həm də bölüşdük. Azərbaycan ordusunun müşavirinin qardaş ölkədə belə mühüm posta gətirilməsi həm də Azərbaycana olan sayğıdan irəli gəlir. Bilirsiniz ki, Bəxtiyar Paşa Suriyadakı əməliyyatlarda böyük uğurlar qazanıb, xalqımıza böyük etimadı var. Ordumuzun modernləşməsinə öz töhfəsini verib. Türkiyədə bu postdan daha yüksək postlar da tuta bilər. Artıq Azərbaycan və Türkiyə orduları koordinasiyalı şəkildə fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda, Pakistanla da belədir. Bu iki ölkə ilə koordinasiyalı şəkildə olan fəaliyyətimiz milli maraqlarıma tam uyğundur”.
Hərbi icmalçı Səxavət Məmməd hesab edir ki, Türkiyənin Azərbaycanda Xidmət Qrupu Komandanlığına yeni komandan təyin ediləcək: “Azərbaycan 44 günlük müharibədən qalib ayrıldıqdan sonra orduda islahatlara başladı. Azərbaycan rəsmi olaraq Türkiyə ordu modelinə keçid etdi. Əslində, ordumuzun Türkiyənin ordu modelinə keçidi o qədər də çətin deyildi. Əvvəla, Azərbaycan ordusunun mənsubları Türkiyədə təhsil alırdı, hərbi məktəblərdə isə Türkiyə hərbi dərsliklərindən geniş istifadə olunurdu. Ona görə də, bu keçidin əsası daha öncədən qoyulmuşdu desək, daha düzgün olardı.
Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan ordusunda taktiki və operativ postlarda, demək olar ki, SSRİ təhsilli zabitlər qalmayıb. Yalnız strateji postlarda rus təhsil sistemini görənlər var. Onların da bir çoxu Türkiyədə dəfələrlə kurslarda olublar. Ona görə də, Türkiyə ordu modelinə keçiddə praktiki olaraq çətinlik olmamalı idi. Azərbaycan ordusu Türkiyə ordu modelinə keçidi tamamilə bitirib desək, yanılarıq. Türkiyə ordu modelinə keçid hər anlamda baş tutmalıdır. Bunun üçün təkcə ştat-strukturu, qaydalar, normativlər əsas götürülmür. Ratasiyaların vaxtlı vaxtında həyata keçirilməsi, orduya ictimai nəzarətin olması və sadalası xeyli məsələlər var. Ona görə də, qarşıda gediləsi xeyli məsafənin olduğunu düşünürəm. General-leytenant Bəxtiyar Ersay təkcə Azərbaycan müdafiə nazirinin müşaviri yox, həm də Türkiyənin Azərbaycanda Xidmət Qrupu Komandanlığının rəhbəri idi. Hesab edirəm ki, Türkiyənin Azərbaycanda Xidmət Qrupu Komandanlığına yeni komandan təyin ediləcək və həmin şəxsə də ola bilsin, müdafiə nazirinin müşaviri postu verilə bilər. Hesab edirəm ki, Bəxtiyar Ersaya bu post müəyyən səbəblərdən verilmişdi. Bundan sonra başqa bir türkiyəli zabitə müşavir postu verilməyə də bilər. Şəxsən Bəxtiyar Ersayın yerinə gələcək şəxs nazirin müşaviri təyin edilməsə, təəccüblü olmamalıdır. Çünki ştat-strukturu tam hazırdır, ona uyğun olaraq silahlanma da həyata keçirilib.
Bir neçə il ərzində Azərbaycan Türkiyə ordu modelinə keçidlə bağlı məsələni tam şəkildə yekunlaşdıra biləcək. Proses tamamilə yekunlaşandan sonra Türkiyənin Azərbaycanda Xidmət Qrupu Komandanlığına belə ehtiyac qalmayacaq”.
Cavanşir ABBASLI,
“Yeni Müsavat”
