Azərbaycanın daşınmaz əmlak bazarında müşahidə olunan qiymət artımı son dövrlər ciddi narahatlıq doğurur. Mütəxəssislər bu artımın arxasında dayanan fundamental və qeyri-fundamental amillər arasındakı disbalansın “balon effekti” yaratdığını və sistemli risklərə yol açdığını bildirirlər.
Bazarın indiki vəziyyəti, əsasən, real iqtisadi göstəricilərlə deyil, daha çox spekulyativ gözləntilər və asan kredit imkanları ilə formalaşır. Bu isə qiymətlərin süni şəkildə şişməsinə gətirib çıxarır ki, bu da uzunmüddətli perspektivdə bazarda qeyri-sabitlik yarada bilər.
Kredit ekspansiyası daşınmaz əmlak bazarına olan tələbi süni şəkildə artırır. Bankların daşınmaz əmlak girovu ilə verdiyi kreditlərin həcminin artması, əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə uyğun olmayan qiymətlərlə mənzil əldə etməsinə şərait yaradır.
Spekulyativ davranışlar, yəni əmlakın qiymət artımı gözləntisi ilə alınaraq qısa müddətdə daha baha satılması cəhdləri, bazarda “balon”un daha da böyüməsinə səbəb olur. Bu cür davranışlar, real tələb-təklif balansını pozaraq, qiymətlərin əsassız yüksəlməsinə zəmin yaradır.
Əgər bu “balon” partlayarsa, bunun iqtisadiyyat üçün ciddi fəsadları ola bilər. Bank sektorunda problemlər, investorların böyük itkiləri və ümumilikdə iqtisadiyyatda durğunluq yaranması riski mövcuddur. Bu cür ssenarilər ölkənin maliyyə sabitliyinə mənfi təsir göstərə bilər.
Vəziyyətin ciddiliyi nəzərə alınaraq, aidiyyəti dövlət qurumları tərəfindən daşınmaz əmlak bazarındakı proseslərin diqqətlə izlənilməsi və zəruri tənzimləmə tədbirlərinin görülməsi vacibdir. Bu, bazarın şəffaflığını artıracaq və potensial riskləri minimuma endirəcəkdir.
