Mən bu fikrə çox maraqlı və strateji bir yanaşma kimi baxıram. Mən əslində milli ideologiyanın yeni bir mərhələsindən bəhs edirəm-bu da müasir beynəlxalq münasibətlərdə özünü tanıtmaq və təsir dairəsini genişləndirmək istəyən Azərbaycan dövləti üçün olduqca vacibdir. Gəlin fikri bir neçə əsas aspektdə təhlil edək:
1. “Azərbaycan Dünyası” konsepsiyası niyə vacibdir?
-Qarşı narrativ olaraq: Rusiyanın “Rus dünyası” konsepti əsasən post-sovet məkanına təsir etmək üçün ideoloji vasitədir. Buna qarşı durmaq üçün Azərbaycanın öz ideoloji çərçivəsini formalaşdırması zəruridir;
-Milli birliyə töhfə: Belə bir konsepsiya həm Azərbaycandakı, həm də xaricdə yaşayan soydaşlarımızın milli kimliklərini gücləndirə bilər;
-Mədəni diplomatiya vasitəsi: Bu ideya Azərbaycanın yumşaq gücünün (soft power) artmasına kömək edər.
2. “Azərbaycan Dünyası” hansı prinsiplərə əsaslanmalıdır?
Bu konsepsiya irqçilik, şovinizm, imperializm kimi dağıdıcı ideologiyalardan fərqli olmalı, müasir və humanist dəyərlərə söykənməlidir:
-İnsanı mərkəzə alan yanaşma: Kamil insan, mədəniyyət, etik dəyərlər;
-Multikulturalizm və tolerantlıq: Azərbaycan bu sahədə real təcrübəyə malikdir (bax: Qafqazda dini və etnik harmoniya);
-Elm, təhsil və texnologiya: Azərbaycan dünyasının əsas sütunları bilik, innovasiya və yaradıcılıq ola bilər;
-Türkdilli xalqlarla əməkdaşlıq: Bu, konsepsiyanı daha geniş bir coğrafiyaya yaya bilər.
3. Praktik addımlar nə ola bilər?
Belə bir ideyanı yalnız düşüncə səviyyəsində saxlamaq olmaz. Onu həyata keçirmək üçün konkret platformalar və təşəbbüslər vacibdir:
-Diaspora ilə inteqrasiya: Xaricdəki azərbaycanlılar üçün mədəni və intellektual platformalar;
-Media və təbliğat: Azərbaycanın dünyada tanınması üçün mediada güclü təbliğat işi;
-Təhsil və mədəniyyət layihələri: Azərbaycan dili, tarixi, ədəbiyyatı və incəsənətini dünyaya tanıtmaq.
“Azərbaycan Dünyası” konsepsiyası sadəcə bir ideya olaraq deyil, həm də Azərbaycan dövlətinin və cəmiyyətinin gələcəyə baxışını formalaşdıran güclü bir ideoloji çərçivə ola bilər. Bu, həm daxili birliyi möhkəmləndirər, həm də regionda və dünyada Azərbaycanın yumşaq gücünü artırar. Əsas odur ki, bu konsepsiya inklüziv, humanist və zamanın çağırışlarına cavab verən şəkildə qurulsun.
Fariz Əhməd
Texniki elmlər namizədi, aparıcı elmi işçi, dosent
