İran İslam Respublikası Hörmüz Boğazı ilə bağlı beynəlxalq ictimaiyyətə sərt mesaj göndərərək, “Döyüşsəniz, döyüşəcəyik” bəyanatını verib. Bu qətiyyətli mövqe regionda onsuz da yüksək olan gərginliyi daha da artıraraq, qlobal enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib.
Hörmüz Boğazı dünyanın ən strateji dəniz yollarından biridir. Fars Körfəzini Oman Dənizi və Hind Okeanı ilə birləşdirən bu dar keçid, qlobal neft tədarükünün təxminən üçdə birinin, yəni gündəlik 20 milyondan çox barel xam neft və digər neft məhsullarının daşındığı həyati əhəmiyyətli marşrutdur. Onun bağlanması və ya təhlükə altına düşməsi dünya iqtisadiyyatına ciddi zərbə vura bilər.
İranın bu bəyanatı, ABŞ və müttəfiqlərinin regiondakı hərbi mövcudluğuna və İrana qarşı tətbiq edilən sanksiyalara cavab olaraq qiymətləndirilir. Tehran uzun müddətdir ki, öz suveren hüquqlarını və regiondakı maraqlarını müdafiə etmək üçün Hörmüz Boğazının strateji əhəmiyyətindən istifadə edə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir.
Son illərdə boğazda bir sıra insidentlər, o cümlədən tankerlərə hücumlar və gəmilərin ələ keçirilməsi halları baş verib ki, bu da regiondakı vəziyyətin nə qədər kövrək olduğunu göstərir. İranın hazırkı bəyanatı bu insidentlərin fonunda daha da ciddi qəbul edilir.
Analitiklər hesab edir ki, İranın bu addımı həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq oyunçulara ünvanlanmış güc nümayişidir. Tehran, hər hansı bir hərbi müdaxiləyə qarşı durmaq və öz təhlükəsizliyini təmin etmək qətiyyətində olduğunu nümayiş etdirmək istəyir.
Bu cür kəskin bəyanatlar beynəlxalq münasibətlərdə gərginliyin artmasına səbəb olur və diplomatik həll yollarının tapılmasını daha da çətinləşdirir. Dünya ictimaiyyəti və regional dövlətlər tərəfləri təmkinli olmağa və dialoq yolu ilə problemləri həll etməyə çağırır.
Hörmüz Boğazı ətrafındakı vəziyyət yaxın gələcəkdə də diqqət mərkəzində qalacaq və qlobal geosiyasətin əsas gündəm maddələrindən biri olacaq. Regionda sülh və sabitliyin təmin edilməsi üçün bütün tərəflərin məsuliyyətli davranışı vacibdir.
