İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün yeni naviqasiya qaydaları tətbiq etdiyini elan edib. Bu addım, strateji əhəmiyyətə malik bu su yolunda onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da qəlizləşdirə bilər.
Hörmüz boğazı, dünya neft daşımalarının təxminən üçdə birinin keçdiyi həyati əhəmiyyətli bir keçiddir. Onun Qərb dünyası üçün iqtisadi və strateji əhəmiyyəti danılmazdır. Bu boğazdan keçən hər hansı bir məhdudiyyət və ya dəyişiklik qlobal enerji bazarlarına ciddi təsir göstərə bilər.
SEPAH-ın bu qərarı, regionda artan gərginlik fonunda verilib. İran rəsmiləri dəfələrlə beynəlxalq sularda öz təhlükəsizlik maraqlarını qoruyacaqlarını bəyan ediblər. Yeni qaydaların tətbiqi, Tehranın boğaz üzərindəki nəzarətini gücləndirmək və ya regiondakı Qərb hərbi mövcudluğuna cavab vermək cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər.
Beynəlxalq dənizçilik təşkilatları və region ölkələri bu yeni qaydalara diqqətlə yanaşır. ABŞ və onun müttəfiqləri, İranın bu cür birtərəfli addımlarının beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu və dənizçilik azadlığını təhdid etdiyini iddia edə bilərlər. Bu vəziyyət, Hörmüz boğazında insidentlərin sayının artmasına səbəb ola bilər.
Analitiklər, SEPAH-ın bu hərəkətinin regiondakı ümumi təhlükəsizlik mühitinə mənfi təsir göstərəcəyini proqnozlaşdırır. Gəmilərin keçidi üçün yeni tələblər, naviqasiya risklərini artıraraq, sığorta xərclərini yüksəldə və ticarət marşrutlarını poza bilər.
Bu hadisə, İranın regionda təsirini artırmaq və ya nüvə proqramı ilə bağlı danışıqlarda əlini gücləndirmək cəhdi kimi də şərh edilə bilər. Beynəlxalq ictimaiyyət gərginliyin azaldılması və dənizçilik azadlığının qorunması üçün diplomatik yollar axtarışında olacaq.
