“Qərb qarşılıqlı əlaqələr strukturları hesabına Güney Qafqazı və Orta Asiya ölkələrini Rusiyadan ayırmağa çalışır. Moskva bu cür cəhdləri bütün mümkün vasitələrlə önləyəcək”. Bunu Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Avrasiya Təhlükəsizliyi üzrə Üçüncü Minsk Beynəlxalq Konfransının yüksək səviyyəli plenar iclasından sonra keçirilən mətbuat konfransında bildirib.
Nazirin iddiasına görə, NATO və Avropa İttifaqı Mərkəzi Asiya və Güney Qafqaz ölkələri ilə öz dialoq və qarşılıqlı əlaqələr strukturlarını qurur və bu əlaqələrdən qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq üçün deyil, ölkələri Rusiyadan ayırmaq üçün istifadə etməyə çalışır: “Əlbəttə ki, biz bu cür meyllərin qarşısını bütün mümkün vasitələrlə – diplomatik, siyasi və iqtisadi vasitələrlə alacağıq”.
Xarici işlər naziri onu da vurğulayıb ki, Moskva “heç vaxt Orta Asiya və Qafqazdakı müttəfiqlərinin və eyni düşüncəli tərəfdaşlarının xoşməramlılığının istismar edilməsinə və sui-istifadə edilməsinə, yaxud ”Rusiyaya qarşı çıxmağa məcbur edilməsi” ilə razılaşmayacaq ki, hansı ki, onların iqtisadi və siyasi maraqları baxımından bu, tamamilə qeyri-təbiidir”.
Lavrov böyük ehtimalla, Ağ Evdə Azərbaycan, ABŞ və Ermənistan liderləri arasında imzalanmış 8 avqust anlaşmalarını və noyabrın 6-da Ağ Evdə Trampın iştirakı ilə 5+1 formatında ABŞ və 5 Orta Asiya (Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Türkmənistan, Tacikistan) liderləri arasında keçiriləcək ikinci sammiti nəzərdə tutur.
Ancaq reallıq belədir ki, Rusiya artıq Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionlarını əvvəlki kimi nəzarətdə saxlaya bilmir, sadəcə, təsir göstərməyə çalışır. Bu təsir çox vaxt diplomatik xəbərdarlıqlar, siyasi simvollar və ritorika səviyyəsində qalır. Yaxın illərdə Lavrovun bu kimi sərt bəyanatlarının daha tez-tez səslənməsi gözlənilir.
Məsələ ondadır ki, Rusiya təsir dairəsini, konflikt mənbəyi olan bütün sferalarını itirir. Bütün bunlar regional siyasət, regional təhlükəsizlik və beynəlxalq sülh üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki Moskva beynəlxalq hüququ pozmaqda davam etdiyi bir zamanda yeni təhlükəsizlik arxitekturası formalaşır. Bu proses Cənubi Qafqazda sülhün bərqərar olması üçün real imkanlar yaradır.
