Avropa İttifaqının Ukrayna münaqişəsinin həlli üzrə hazırladığı 24 maddəlik plan açıqlanıb
The Telegraph Avropa İttifaqının ABŞ rezidenti Donald Trampın təklifinə cavab olaraq hazırladığı və 24 bənddən ibarət olan sülh planının tam mətnini dərc edib.
Musavat.com xəbər verir ki, sənəd Ukrayna və Rusiya arasında müharibənin dayandırılması və davamlı sülhün təmin edilməsi üçün nəzərdə tutulmuş geniş çərçivəni əhatə edir.
Sənəddə yer alan əsas müddəalar bunlardır:
-
Müharibənin dayandırılması və davamlı sülhün təmin edilməsinə yönəlmiş razılaşmaların əldə olunması.
-
Tərəflərin havada, quruda və dənizdə tam və şərtsiz atəşkəsə razılaşması.
-
ABŞ və Avropa ölkələrinin iştirakı ilə atəşkəsin monitorinqinin texniki icrası üzrə danışıqlara dərhal başlanması.
-
ABŞ və Ukraynanın tərəfdaşları tərəfindən idarə olunan beynəlxalq monitorinq mexanizminin tətbiqi; əsasən peyk, dron və digər texnoloji vasitələrlə məsafədən nəzarət nəzərdə tutulur.
-
Tərəflər üçün atəşkəs pozuntuları barədə məlumatların verilməsi və araşdırılması üçün mexanizmin yaradılması.
-
Rusiyanın bütün deportasiya edilmiş və qanunsuz aparılmış ukraynalı uşaqları qeyd-şərtsiz geri qaytarması.
-
Hərbi əsirlərin “hamı hamı ilə” prinsipi əsasında qarşılıqlı dəyişdirilməsi; Rusiyanın bütün mülki saxlanılanları azad etməsi.
-
Atəşkəsin sabitliyindən sonra humanitar vəziyyətin yaxşılaşdırılması üçün ailə görüşlərinə imkanların yaradılması.
-
Ukraynanın suverenliyinin tam şəkildə tanınması; ölkənin neytral statusa məcbur edilə bilməyəcəyi.
-
ABŞ daxil olmaqla, Ukraynaya gələcək təcavüzün qarşısının alınması üçün hüquqi cəhətdən məcburi təhlükəsizlik təminatlarının verilməsi.
-
Ukrayna Silahlı Qüvvələri və müdafiə sənayesinə heç bir məhdudiyyət qoyulmaması.
-
Təhlükəsizlik təminatçı dövlətlər qrupunun formalaşdırılması; Ukraynanın dost qüvvələrin ölkədə mövcudluğu ilə bağlı qərarı müstəqil vermək hüququ.
-
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyünün alyans daxilində konsensusdan asılı olması.
-
Ukraynanın Avropa İttifaqına üzv olması.
-
Ukraynanın nüvə silahının yayılmaması müqaviləsi çərçivəsində qeyri-nüvə dövləti statusunu qoruyacağı.
-
Ərazi məsələlərinin tam və şərtsiz atəşkəsdən sonra müzakirə edilməsi.
-
Ərazi danışıqlarının mövcud nəzarət xəttindən başlaması.
-
Razılaşdırılmış ərazi məsələlərinin gələcəkdə hər iki tərəf tərəfindən güc yolu ilə dəyişdirilməyəcəyi öhdəliyi.
-
Ukraynanın Zaporojye AES-ə və Kaxovka su anbarına nəzarəti bərpa etməsi üçün mexanizmin yaradılması.
-
Ukraynanın Dnepr boyunca sərbəst keçidi və Kınburn dili üzərində nəzarət hüququ.
-
Ukraynanın tərəfdaşları ilə məhdudiyyətsiz iqtisadi əməkdaşlıq aparması.
-
Ukraynanın tam bərpası və maliyyə kompensasiyası; bunun bir hissəsinin dondurulmuş Rusiya aktivləri hesabına ödənilməsi.
-
Rusiyaya qarşı 2014-dən tətbiq olunan sanksiyaların sabit sülh əldə edildikdən sonra mərhələli şəkildə yumşaldılması və pozuntu halında yenidən tətbiq olunması.
-
ATƏT-ə daxil olan bütün dövlətlərin iştirakı ilə Avropa təhlükəsizlik arxitekturası üzrə ayrıca danışıqların başlanması.
Qeyd edilib ki, sənədin məqsədi regionda davamlı və ədalətli sülhün təmin edilməsidir.
Musavat.com
