Hər il təxminən 1000 buzlaq yox olur və ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, ölkələr karbon emissiyalarını azaltmaq üçün hədəflərinə çatsalar belə, bu rəqəm 2040-cı ilə qədər ildə 3000-ə çata bilər.
Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə “New Scientist” məlumat yayıb.
Son 20 ildə isə ən azı 4000 buzlağın əridiyi məlumdur. İsveçrəli tədqiqatçı Lander Van Trixt və həmkarları müxtəlif iqlim modellərindən istifadə edərək, növbəti yüzillikdə dünyanın 211 min buzlağına nələrin baş verəcəyini proqnozlaşdırıblar.
“Hazırkı iqlim hədəfləri dünyanı bu əsrdə sənayeləşmədən əvvəlki temperaturdan 2,7°C yuxarı istiləşmə yoluna qoyur. Bu o deməkdir ki, 2100-cü ilə qədər dünya buzlaqlarının 79%-i yox olacaq. Lakin bəşəriyyət qlobal istiləşməni 2°C ilə məhdudlaşdırarsa, buzlaqların 63%-i itəcək”, – tədqiqatda vurğulanır.
Pittsburqdakı Karnegi Mellon Universitetindən Devid Runs əlavə edib: “Buzlaqlarımızın çoxunu itirəcəyik, eyni zamanda onların çoxunu xilas etmək imkanımız da var”.
Alimin sözlərinə görə, əgər ölkələr öz iqlim məqsədlərinə çata bilməsə və dünya 4 °C istiləşərsə, buzlaqların 91%-i yox olacaq.
Tədqiqatçılar həmçinin bildirirlər ki, buzlaqların əriməsi bu əsrdə dəniz səviyyəsini 25 sm yüksəldəcək ki, bu da bir çox bölgələrdə yayda suvarma üçün relyans edilən əriməyə mənfi təsir göstərəcək.
“Buzların əriməsi həmçinin buzlaq gölündən ani su çıxışı ilə bağlı daşqınların daha tez-tez baş verməsinə səbəb olur. Məsələn, 2023-cü ildə Hindistanda baş verən belə daşqın 55 insanın həyatına son qoyub”, – məqalədə qeyd olunur.
Əvvəlki tədqiqatlar göstərirdi ki, bəşəriyyət Paris Sazişinin ən iddialı məqsədi olan istiləşməni 1,5°C ilə məhdudlaşdırsa belə, bütün buzlaqların yarısı bu əsrdə əriyəcək. Lakin yeni araşdırma buzlaqların 55%-nin bu istiləşmə səviyyəsində yox olacağını müəyyən edib.
“Böyük buzlaqlar daha yavaş əridiyindən onlar daha gec yox olacaqlar”, – deyə Van Trixt qeyd edib.
Hazırkı iqlim hədəfləri çərçivəsində Qərbi Kanada və ABŞ-ın qonşu əraziləri 2100-cü ilə qədər demək olar ki, bütün buzlaqlarını itirəcək. ABŞ Geoloji Xidmətinin araşdırmalarına görə, bu, turizm üçün ciddi zərbə olacaq. Montana ştatındakı Buzlaqlar Milli Parkı demək olar ki, tamamilə buzlaqlarını itirəcək, lakin bəzi buzlaqlar kiçik buzlaq və ya buz ləkəsi şəklində qala bilər.
Məqalədə həmçinin qeyd olunur ki, Alp dağları demək olar ki, tamamilə buzdan məhrum olacaq.
