Avropa İttifaqının Ermənistana göndərdiyi missiya regionda diqqət mərkəzindədir. Rəsmi olaraq “Ermənistandakı Aİ Missiyası” (EUMA) adlandırılan bu missiyanın əsas məqsədləri və fəaliyyət istiqamətləri açıqlanıb. Bu addım regionda sülh və sabitliyin təmin edilməsi istiqamətində atılan yeni bir cəhd kimi qiymətləndirilir.
Aİ rəsmilərinin bəyanatına görə, missiyanın əsas vəzifəsi Ermənistanın beynəlxalq sərhədi boyunca müşahidə aparmaqdır. Məqsəd, sərhəd bölgələrindəki vəziyyəti izləmək, sabitliyi gücləndirmək və tərəflər arasında etimadı artırmaqdır. Missiya, həmçinin, Aİ-yə regiondakı vəziyyət barədə müntəzəm və obyektiv hesabatlar təqdim etməklə məşğul olacaq.
Bu missiya, əsasən, 2020-ci ildə başa çatan İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra yaranmış gərgin vəziyyət fonunda fəaliyyətə başlayıb. Ermənistan-Azərbaycan sərhədində baş verən insidentlərin qarşısını almaq və gərginliyi azaltmaq üçün beynəlxalq müşahidəçilərin rolu vacib hesab edilir. Aİ-nin bu addımı, Cənubi Qafqazda öz geosiyasi təsirini artırmaq cəhdi kimi də şərh olunur.
Missiyanın mandatı mülki xarakter daşıyır və hərbi komponenti yoxdur. Bu, onun əsasən məlumat toplamaq və müşahidə aparmaqla məşğul olacağı anlamına gəlir. Aİ-nin bu təşəbbüsü regionda davamlı sülhün və normallaşmanın təmin edilməsi üçün diplomatik səylərin bir hissəsidir.
Lakin missiyanın regiondakı bütün tərəflər tərəfindən birmənalı qarşılanmadığı da sirr deyil. Bəzi ekspertlər missiyanın regiondakı gərginliyi azaltmaqda müsbət rol oynaya biləcəyini vurğulasa da, digərləri onun siyasi motivlərini və regiondakı qüvvələr balansına potensial təsirini şübhə altına alır. Xüsusilə, Azərbaycan tərəfinin bu missiyaya ehtiyatla yanaşması müşahidə olunur.
Nəticə etibarı ilə, Aİ-nin Ermənistandakı missiyasının uzunmüddətli təsirləri zamanla bəlli olacaq. Onun fəaliyyəti regionda sabitliyin güclənməsinə xidmət edəcəkmi, yoxsa yeni siyasi dinamiklər yaradacaqmı sualı hələ də açıq qalır. Missiyanın obyektivliyi və tərəfsizliyi onun uğurunda əsas rol oynayacaq amillərdən biridir.
