ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın səsləndirdiyi sensasion iddia beynəlxalq ictimaiyyətdə geniş rezonans doğurub. Trampın sözlərinə görə, İran uranın zənginləşdirilməsi proqramını dayandırmağa razılaşıb. Bu bəyanat, Tehranın nüvə fəaliyyətləri ilə bağlı illərdir davam edən gərginliyin fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
İranın nüvə proqramı uzun müddətdir ki, regionda və dünyada ciddi narahatlıq mənbəyidir. Beynəlxalq ictimaiyyət, xüsusilə Qərb ölkələri, Tehranın nüvə silahı əldə etmək niyyətində olduğundan şübhələnir. İran isə öz növbəsində, nüvə proqramının yalnız dinc məqsədlərə xidmət etdiyini iddia edir.
2015-ci ildə İran və dünya gücləri arasında imzalanan Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı (JCPOA) adlı nüvə sazişi, İranın nüvə fəaliyyətlərini məhdudlaşdırmaq müqabilində ona qarşı tətbiq olunan sanksiyaların qaldırılmasını nəzərdə tuturdu. Lakin Donald Tramp 2018-ci ildə ABŞ-ı bu sazişdən birtərəfli qaydada çıxararaq İrana qarşı sanksiyaları yenidən bərpa etmişdi.
Trampın bu yeni iddiası, onun prezidentliyi dövründə İranla bağlı yürütdüyü sərt siyasətin potensial nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin Tehranın rəsmi dairələrindən bu bəyanatla bağlı hələlik heç bir təsdiq və ya təkzib gəlməyib. Bu isə iddianın doğruluğu ətrafında suallar yaradır.
Əgər Trampın iddiası həqiqətə uyğun olarsa, bu, beynəlxalq münasibətlərdə ciddi dəyişikliklərə yol aça bilər. İranın uran zənginləşdirməsini dayandırması, regionda gərginliyin azalmasına və nüvə silahının yayılması ilə bağlı narahatlıqların yüngülləşməsinə səbəb ola bilər.
Bununla belə, bəzi ekspertlər Trampın bu cür bəyanatlarının seçkiqabağı kampaniyasının bir hissəsi ola biləcəyini və real siyasi proseslərdən daha çox siyasi spekulyasiya xarakteri daşıdığını irəli sürürlər. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) hesabatları isə İranın uran zənginləşdirmə səviyyəsini artırdığını göstərir ki, bu da Trampın iddiası ilə ziddiyyət təşkil edir.
Hazırda bütün gözlər Tehranın rəsmi mövqeyinə və beynəlxalq qurumların bu məsələ ilə bağlı açıqlamalarına dikilib. Yaxın günlərdə bu iddianın ətrafında daha çox aydınlıq yaranması gözlənilir.
