Son zamanlar beynəlxalq mediada Fransa Silahlı Qüvvələrinin İran istehsalı olan nisbətən ucuz PUA-ları (pilotsuz uçuş aparatları) milyonlarla avro dəyərində olan raketlərlə vurması xəbərləri geniş müzakirələrə səbəb olub. Bu hadisə hərbi strategiyada xərc-effektivlik məsələsini yenidən gündəmə gətirir və müasir müharibənin iqtisadi tərəflərinə dair ciddi suallar doğurur.
Məlumata görə, İranın istehsal etdiyi bəzi dronların qiyməti cəmi 30 min avro civarında olduğu halda, onları hədəf alan Fransa raketlərinin hər birinin dəyəri milyonlarla avroya çatır. Bu qeyri-mütənasib xərc fərqi, müdafiə sistemlərinin effektivliyi ilə yanaşı, maliyyə yükü baxımından da böyük narahatlıq yaradır.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, bahalı raketlərdən istifadə etmək, əsasən, hədəfin strateji əhəmiyyəti, mülki əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmək və ya müdafiə olunan obyektlərin kritikliyindən irəli gəlir. Dronların potensial zərəri, hətta ucuz olsalar belə, bəzən milyonlarla avro dəyərində olan raketlərin istifadəsini zəruri edə bilər.
Lakin bu yanaşma uzunmüddətli perspektivdə davamlı ola bilərmi sualı açıq qalır. Ucuz dronların kütləvi istehsalı və istifadəsi, bahalı müdafiə sistemlərinə qarşı asimmetrik bir təhdid yaradır. Bu, müdafiə büdcələrinə əhəmiyyətli təzyiq göstərə bilər.
Bu cür hadisələr, hərbi sənayenin yeni və daha iqtisadi cəhətdən sərfəli müdafiə həlləri inkişaf etdirməsinə ehtiyac olduğunu göstərir. Lazer silahları və ya daha ucuz hava hücumundan müdafiə sistemləri kimi alternativlər bu problemin həllində mühüm rol oynaya bilər.
Fransanın bu addımı, bir tərəfdən öz müdafiə qabiliyyətini nümayiş etdirsə də, digər tərəfdən müasir müharibədə xərc-effektivlik dilemmaını bir daha vurğulayır. Beynəlxalq ictimaiyyət və hərbi analitiklər, bu cür asimmetrik təhdidlərə qarşı optimal strategiyaların inkişaf etdirilməsinin vacibliyini dilə gətirirlər.
