Dünya əmtəə bazarlarında neftin qiymətləri əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlib. Son məlumatlara görə, qara qızılın bir barelinin dəyəri 5%-dən çox artaraq investorlar və iqtisadçılar arasında böyük marağa səbəb olub.
Bu bahalaşma bir neçə amilin təsiri ilə baş verib. Analitiklər dünya iqtisadiyyatının bərpası ilə neftə tələbatın artmasını, həmçinin bəzi neft hasil edən ölkələrdə tədarük zəncirlərində yaranan problemləri əsas səbəb kimi göstərirlər. Geopolitik gərginliklər də qiymətlərə təsir edən mühüm faktorlardan biridir.
Londonun ICE birjasında “Brent” markalı neftin bir barelinin qiyməti yüksəlib. Eyni zamanda, Nyu-Yorkun NYMEX birjasında “WTI” markalı neftin qiyməti də oxşar tendensiya nümayiş etdirərək əhəmiyyətli dərəcədə bahalaşıb. Bu artım dünya birjalarında əhəmiyyətli dəyişikliklərə yol açıb.
Azərbaycan kimi neft ixrac edən ölkələr üçün bu bahalaşma müsbət iqtisadi təsir göstərə bilər. Ölkənin dövlət büdcəsinə daxilolmaların artması proqnozlaşdırılır ki, bu da sosial və iqtisadi layihələrin maliyyələşdirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.
Lakin, neft qiymətlərinin artması idxalçı ölkələr üçün yanacaq və enerji xərclərinin yüksəlməsi deməkdir. Bu, inflyasiya təzyiqlərini artıra və istehlakçıların xərcləmə qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Dünya iqtisadiyyatının bərpası fonunda bu amil xüsusilə diqqət mərkəzindədir.
Ekspertlər yaxın gələcəkdə neft bazarlarında volatilliyin davam edəcəyini proqnozlaşdırırlar. Tələb və təklif arasındakı balans, OPEC+ qrupunun hasilat siyasəti və qlobal siyasi hadisələr qiymətlərin istiqamətini müəyyən edən əsas faktorlar olaraq qalacaq.
