Donald Trampın İranla bağlı sərt ittihamları gündəmi silkələməyə davam edir. Keçmiş ABŞ prezidenti, İran rejiminə milyardlarla dollar pul köçürüldüyünü iddia edərək, bu vəsaitlərin terrorçuluğa dəstək üçün istifadə olunduğunu bildirib. Bu açıqlama, ABŞ-ın İran siyasəti ilə bağlı uzun müddətdir davam edən mübahisələri yenidən alovlandırıb.
Trampın sözləri, əsasən, Barak Obama administrasiyası dövründə İranla imzalanan nüvə sazişi (JCPOA) çərçivəsində dondurulmuş aktivlərin azad edilməsi və nağd pul köçürmələri ilə bağlıdır. O dövrdə ABŞ hökuməti, razılaşmanın bir hissəsi olaraq İrana milyardlarla dollar dəyərində nağd pul çatdırdığını təsdiqləmişdi. Lakin Tramp və onun tərəfdarları bu addımı kəskin tənqid edərək, bunun Tehranın regional təsirini artırmasına şərait yaratdığını iddia edirdilər.
Keçmiş prezidentin bu iddiaları, həm daxili, həm də beynəlxalq arenada geniş rezonans doğurur. Trampın fikrincə, bu pul köçürmələri İranın nüvə proqramını maliyyələşdirməsinə və Yaxın Şərqdəki müxtəlif qruplara dəstək verməsinə imkan verib. O, bu siyasəti “fəlakətli” adlandıraraq, öz administrasiyası dövründə İrana qarşı “maksimum təzyiq” kampaniyası yürütdüyünü vurğulayır.
Trampın İranla bağlı mövqeyi, onun prezidentliyi dövründə ABŞ-ın nüvə sazişindən çıxması və İrana qarşı sərt sanksiyaların tətbiqi ilə xarakterizə olunub. O, Tehranın regional sabitliyi pozduğunu və beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirmədiyini dəfələrlə bəyan edib. Hazırkı bəyanat da bu uzunmüddətli tənqid xəttinin bir hissəsidir.
Bu cür açıqlamalar, xüsusilə ABŞ-da qarşıdan gələn seçkilər fonunda böyük əhəmiyyət kəsb edir. Tramp, öz seçki kampaniyalarında tez-tez keçmiş administrasiyanın xarici siyasətini tənqid edərək, özünü daha sərt və milli maraqları qoruyan bir lider kimi təqdim edir. İran məsələsi də bu kampaniyanın mərkəzi elementlərindən biridir.
Analitiklər Trampın bu iddialarının tarixi kontekstini və siyasi motivlərini araşdırarkən, onun İranla bağlı siyasətinin gələcəkdə də ABŞ-ın xarici siyasət gündəmində mühüm yer tutacağını proqnozlaşdırırlar. Bu, həm də regionda gərginliyin artmasına səbəb ola biləcək potensial riskləri özündə ehtiva edir.
