Azərbaycanın dünya bazarlarına çıxardığı “Azeri Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti yenidən əhəmiyyətli dərəcədə artaraq 111 dollar həddinə yaxınlaşır. Bu yüksəliş, qlobal enerji bazarlarında müşahidə edilən ümumi bahalaşma tendensiyasının bir hissəsidir və neftə olan tələbatın artması fonunda baş verir.
Son ticarət sessiyalarında “Azeri Light” neftinin qiyməti 110.87 ABŞ dollarına çatıb. Londonun ICE Futures birjasında “Brent” markalı neftin dəyərinin də yüksəlməsi, beynəlxalq bazarlarda enerji daşıyıcılarına tələbatın artdığını və ya təkliflə bağlı narahatlıqların mövcudluğunu göstərir. Analitiklər bu artımı müxtəlif amillərlə əlaqələndirirlər.
Neft qiymətlərinin bu cür kəskin artmasının əsas səbəbləri arasında geosiyasi gərginliklər, xüsusilə də Yaxın Şərq və Şərqi Avropadakı vəziyyət, habelə iri istehsalçı ölkələrdəki hasilatla bağlı gözləntilər durur. OPEC+ qrupunun hasilat siyasəti də qiymətlərin formalaşmasında mühüm rol oynayır və bazarlarda qeyri-müəyyənliyi artırır.
Azərbaycan üçün neft gəlirləri dövlət büdcəsinin əsas dayaqlarından biridir. Qiymətlərin yüksəlməsi ölkənin valyuta ehtiyatlarının artmasına və sosial-iqtisadi layihələrə daha çox vəsait ayrılmasına imkan yarada bilər. Lakin, eyni zamanda, dünya bazarında qiymət dəyişkənliyi iqtisadi sabitlik üçün müəyyən risklər də daşıyır.
Enerji bazarlarında volatilliyin yaxın gələcəkdə də davam edəcəyi proqnozlaşdırılır. Qlobal iqtisadi artım tempi, Çindən gələn tələbat göstəriciləri və ABŞ-ın strateji neft ehtiyatları ilə bağlı qərarlar qiymətlərin gələcək istiqamətini müəyyən edən əsas amillər olacaq. Bu amillər neft bazarlarında gərginliyi daha da artıra bilər.
Hazırkı vəziyyət, enerji təhlükəsizliyi məsələlərinin aktuallığını bir daha sübut edir və ölkələri alternativ enerji mənbələrinə investisiya qoymağa təşviq edir. Azərbaycan da enerji portfelini şaxələndirməklə gələcək şoklara qarşı dayanıqlığını artırmağa çalışır ki, bu da uzunmüddətli iqtisadi sabitlik üçün vacibdir.
