İran rəsmiləri ABŞ-la birbaşa danışıqlara başlamaq üçün əsas şərti açıqlayıb. Tehran bəyan edib ki, Vaşinqton tərəfindən tətbiq edilən bütün sanksiyalar və blokada tamamilə qaldırılmadığı təqdirdə, heç bir danışıq masasına oturulmayacaq. Bu bəyanat regionda və beynəlxalq arenada gərginliyin artdığı bir dövrdə səslənib.
ABŞ-ın 2018-ci ildə İranla imzalanmış nüvə sazişindən (JCPOA) birtərəfli qaydada çıxmasından sonra Tehran üzərinə genişmiqyaslı sanksiyalar tətbiq edilib. Bu sanksiyalar İran iqtisadiyyatına ciddi zərbə vuraraq, neft ixracatını məhdudlaşdırıb və ölkənin maliyyə sistemini beynəlxalq əlaqələrdən təcrid edib.
İran tərəfi dəfələrlə vurğulayıb ki, sanksiyaların ləğvi danışıqların mövzusu deyil, əksinə, dialoqun başlanması üçün ilkin şərtdir. Tehranın mövqeyinə görə, ABŞ əvvəlcə öz öhdəliklərinə qayıtmalı və İrana qarşı tətbiq etdiyi qeyri-qanuni təzyiqlərə son qoymalıdır.
Bu yanaşma, beynəlxalq ictimaiyyətin ABŞ və İran arasında diplomatik həll yolu tapmaq cəhdlərini çətinləşdirir. Bir çox ölkələr regionda sabitliyin bərpası üçün danışıqların vacibliyini qeyd etsələr də, tərəflərin sərt mövqeləri irəliləyişə mane olur.
Analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ-ın sanksiya siyasətini dəyişmədiyi təqdirdə, İranın danışıqlara razılaşması ehtimalı çox aşağıdır. İran rəhbərliyi daxili auditoriyasına da bu mövqenin ölkənin suverenliyini və milli maraqlarını qorumaq üçün zəruri olduğunu çatdırır.
Tehranın bu şərti, gələcək nüvə danışıqlarının və ya digər regional məsələlərin müzakirəsinin necə inkişaf edəcəyinə dair suallar doğurur. Hər iki tərəfin də güzəştə getmədiyi bir vəziyyətdə, gərginliyin daha da artması riski mövcuddur.
Ümumilikdə, İranın bu bəyanatı ABŞ-la münasibətlərdə hazırkı çıxılmaz vəziyyəti bir daha təsdiqləyir. Diplomatik kanalların yenidən açılması üçün Vaşinqtonun sanksiya siyasətinə yenidən baxması tələbi, yaxın gələcəkdə hər hansı bir irəliləyişin əsas açarı olaraq qalır.
