Macarıstanın siyasi səhnəsində tez-tez hallanan “Macar dövrü” ifadəsi, Baş nazir Viktor Orbanın rəhbərliyi altında ölkənin Avropa İttifaqı ilə münasibətlərində yeni bir mərhələnin başlanğıcını işarə edir. Bu ifadə, Macarıstanın milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə etmək və Brüsselin təzyiqlərinə qarşı durmaq istəyini əks etdirir. Lakin bu yeni dövr, Avropa İttifaqı ilə uzunmüddətli qarşıdurmanın sonu, yoxsa sadəcə mübarizə üsullarının dəyişməsi deməkdir sualı aktuallığını qoruyur.
Son illərdə Macarıstan və Brüssel arasında hüququn aliliyi, demokratiya standartları, miqrasiya siyasəti və LGBTQ+ hüquqları kimi məsələlər üzrə ciddi fikir ayrılıqları yaşanıb. Bu qarşıdurmalar tez-tez Avropa İttifaqının Macarıstana qarşı sanksiyaları və maliyyə vəsaitlərinin dondurulması ilə nəticələnib. Orban hökuməti isə bu addımları ölkənin suverenliyinə müdaxilə kimi qiymətləndirib.
“Macar dövrü” konsepsiyası, Macarıstanın öz dəyərlərini və xüsusiyyətlərini qoruyaraq Avropa İttifaqı daxilində daha güclü bir mövqe tutmaq istəyini vurğulayır. Bu, təkcə daxili siyasətdə deyil, həm də Avropa səviyyəsində qərar qəbul etmə proseslərində daha aktiv rol oynamaq cəhdi kimi şərh edilə bilər. Ölkənin rəhbərliyi, Avropa İttifaqının gələcəyi ilə bağlı debatlarda “millətlər Avropası” ideyasını müdafiə edir.
Analitiklər bu “yeni dövrün” mahiyyəti ilə bağlı fərqli fikirlər səsləndirirlər. Bəziləri bunun Macarıstanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərini normallaşdırmaq və dondurulmuş vəsaitləri əldə etmək üçün taktiki bir addım olduğunu düşünür. Digərləri isə Orbanın uzunmüddətli məqsədinin Avropa İttifaqının daxili işlərinə daha çox təsir etmək və onun ideoloji istiqamətini dəyişdirmək olduğunu iddia edir.
Yaxın gələcəkdə Macarıstanın Avropa İttifaqı Şurasına sədrliyi gözlənilir ki, bu da Budapeştə öz gündəliyini irəli sürmək üçün əhəmiyyətli bir platforma verəcək. Bu sədrliyin Orban hökumətinin Avropa İttifaqı ilə münasibətlərində yeni bir fəsil açacağı, ya da mövcud gərginliyi daha da artıracağı hələlik qeyri-müəyyən olaraq qalır.
Nəticə etibarı ilə, “Macar dövrü” Avropa İttifaqı üçün əhəmiyyətli sınaq dövrü ola bilər. Brüssel və Budapeşt arasındakı dinamika, təkcə bu iki tərəfin deyil, bütün birliyin gələcək istiqamətini müəyyən edəcək əsas amillərdən biri olacaq.
