CNN-in məlumatına görə, İran Hörmüz boğazından keçmək üçün xüsusi ödəniş edən gəmilərə üstünlük verməyə hazırlaşır. Bu qərar, dünyanın ən strateji dəniz yollarından biri olan Hörmüz boğazının beynəlxalq gəmiçilik və enerji bazarları üçün əhəmiyyətini bir daha vurğulayır.
Fars körfəzini Oman körfəzi və Ərəb dənizi ilə birləşdirən Hörmüz boğazı, dünya neftinin təxminən üçdə birinin dəniz yolu ilə daşındığı kritik bir nöqtədir. Bu yolla Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, İraq və Qətər kimi əsas neft və qaz ixracatçılarının daşımaları həyata keçirilir.
İranın bu addımı atmaqda məqsədi həm iqtisadi gəlirlər əldə etmək, həm də boğaz üzərindəki suverenliyini və nəzarətini gücləndirmək ola bilər. Qərb sanksiyaları altında olan İran üçün bu, maliyyə vəsaitləri toplamaq üçün yeni bir yol deməkdir.
Bu qərar, beynəlxalq gəmiçilik şirkətləri üçün əlavə xərclər yarada bilər ki, bu da nəticədə neft və digər yüklərin qiymətlərinə təsir göstərə bilər. Ödəniş sisteminin tətbiqi regional gərginliyi daha da artırma potensialına malikdir.
Beynəlxalq ictimaiyyət və xüsusilə boğazdan istifadə edən ölkələr bu qərara qarşı narahatlıqlarını ifadə edə bilərlər. Boğazın beynəlxalq sular statusu mübahisə mövzusu olaraq qalır və İranın bu addımı dəniz hüququ normalarına zidd hesab edilə bilər.
Hörmüz boğazı illərdir ki, regional və beynəlxalq gərginliyin mərkəzindədir. Gəmilərə qarşı hücumlar, neft tankerlərinin ələ keçirilməsi və hərbi təlimlər bu ərazidə tez-tez müşahidə olunan hadisələrdir.
İranın yeni siyasəti qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Boğazdan keçidin məhdudlaşdırılması və ya bahalaşdırılması dünya bazarlarında qeyri-sabitliyə gətirib çıxara bilər.
