İran Xarici İşlər Nazirliyinin keçmiş sözçüsü Səid Xətibzadənin bəyanatına görə, Tehran Vaşinqtonla birbaşa danışıqların yeni mərhələsinə hazır deyil. Bu açıqlama, iki ölkə arasında onsuz da gərgin olan münasibətlərin daha da mürəkkəbləşdiyini və diplomatik çıxış yolunun hələ də qeyri-müəyyən qaldığını göstərir.
Xətibzadənin sözləri, İranın nüvə proqramı ilə bağlı Vyana danışıqlarının dalana dirəndiyi bir vaxta təsadüf edir. İran tərəfi dəfələrlə vurğulayıb ki, ABŞ-ın 2018-ci ildə nüvə sazişindən (JCPOA) birtərəfli qaydada çıxması və İrana qarşı sərt sanksiyalar tətbiq etməsi, etimadı ciddi şəkildə zədələyib.
Tehranın mövqeyi birmənalıdır: hər hansı birbaşa danışıqların bərpası üçün ABŞ əvvəlcə bütün sanksiyaları qaldırmalı və nüvə sazişinə tam əməl etməlidir. İran rəsmiləri hesab edirlər ki, yalnız bu şərtlər yerinə yetirildikdən sonra konstruktiv dialoq üçün zəmin yarana bilər.
Qeyd etmək lazımdır ki, ABŞ dəfələrlə İranı birbaşa danışıqlara çağırıb, lakin Tehran bunu ABŞ-ın zəifliyinin əlaməti kimi qiymətləndirir və sanksiyalar altında danışıqlar aparmaqdan imtina edir. İranın daxili siyasətində də bu mövqe geniş dəstəklənir.
Regional və beynəlxalq analitiklər, İran və ABŞ arasında birbaşa təmasların olmamasının regionda gərginliyi artırdığını və müxtəlif münaqişələrin həllini çətinləşdirdiyini bildirirlər. Lakin Tehran hazırda öz nüvə proqramını irəlilətməyə və sanksiyaların təsirlərini azaltmağa fokuslanmış görünür.
Bu vəziyyət, yaxın gələcəkdə İran və ABŞ arasında diplomatik irəliləyişin əldə olunmasının çətin olacağını göstərir. Hər iki tərəf öz mövqeyində israrlıdır və qarşılıqlı etimadı bərpa etmək üçün hələ uzun bir yol qət edilməlidir.
