İran İslam Respublikası Amerika Birləşmiş Ştatları ilə danışıqların ikinci mərhələsində iştirak etməkdən imtina etdiyini bəyan edib. Rəsmi İran xəbər agentliyi İRNA-nın məlumatına görə, Tehran bu qərarla Vaşinqtonla münasibətlərdəki mövqeyini bir daha nümayiş etdirib.
Uzun illərdir ki, ABŞ və İran arasında münasibətlər gərgin olaraq qalır. Nüvə proqramı, regional təhlükəsizlik məsələləri və sanksiyalar iki ölkə arasındakı əsas fikir ayrılığı mövzularıdır. Bu fonda, hər hansı bir danışıq cəhdi beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən diqqətlə izlənilir.
Danışıqların ikinci mərhələsindən imtina edilməsi, əvvəlki diplomatik cəhdlərin uğursuzluğunu və ya İranın hazırki şərtlər altında dialoqa hazır olmadığını göstərir. Tərəflər arasında ilk mərhələdə hansı mövzuların müzakirə edildiyi və ya hansı tələblərin irəli sürüldüyü barədə detallar hələlik açıqlanmayıb.
Tehranın bu qərarının arxasında bir neçə səbəb ola bilər. Bunlara ABŞ-ın sanksiya siyasətinin davam etməsi, İranın regiondakı maraqlarına hörmət edilməməsi və ya daxili siyasi vəziyyətin danışıqlar üçün əlverişli olmaması daxildir. İran rəsmiləri dəfələrlə bəyan ediblər ki, yalnız bərabər şərtlər və qarşılıqlı hörmət əsasında danışıqlar aparmağa hazırdırlar.
Bu imtina Yaxın Şərqdəki gərginliyi daha da artıra bilər. Diplomatik kanalların bağlanması, regionda hərbi eskalasiya riskini yüksəldə və beynəlxalq ictimaiyyətin narahatlığına səbəb ola bilər. Xüsusilə, nüvə proqramı ilə bağlı narahatlıqlar fonunda bu addım daha ciddi nəticələrə yol aça bilər.
Beynəlxalq ekspertlər İranın bu addımını müxtəlif cür şərh edirlər. Bəziləri bunu Tehranın Vaşinqtona təzyiq göstərmək cəhdi kimi qiymətləndirir, digərləri isə İranın öz mövqeyində qətiyyətli olduğunu və güzəştə getmək niyyətində olmadığını düşünür.
ABŞ tərəfinin bu qərarı necə qarşılayacağı hələ bəlli deyil. Lakin İranın bu addımı, iki ölkə arasındakı münasibətlərin yaxın gələcəkdə də mürəkkəb və gərgin olaraq qalacağının açıq göstəricisidir.
