ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın rəhbərliyi dövründə, Rusiya ilə cəmi 4 kilometr məsafədə yerləşən Alyaska ştatında neft və təbii qaz qazma hüquqları üçün rəsmi tender prosesi başladılıb. Bu addım, Moskvanın sərhədlərinə çox yaxın bir ərazidə enerji ehtiyatlarının axtarışına başlamaqla, Rusiyaya qarşı açıq bir meydan oxuma kimi qiymətləndirilir.
Alyaska ştatının Milli Arktika Neft Ehtiyatları (ANWR) bölgəsi, uzun illərdir ki, ABŞ-ın enerji siyasətində mübahisəli bir mövzu olub. Ətraf mühit müdafiəçiləri bu bölgədə qazma işlərinə qarşı çıxsa da, Tramp administrasiyası ölkənin enerji müstəqilliyini gücləndirmək məqsədilə bu addımı atıb.
Tender prosesi, Alyaskanın Arktika sahillərində, Rusiya ilə dəniz sərhədinə bu qədər yaxın bir ərazidə neft və qaz yataqlarının kəşfiyyatı və hasilatı üçün şirkətlərə imkan yaradır. Bu, regionda geosiyasi gərginliyi daha da artıra biləcək potensial bir addımdır.
Mütəxəssislər, bu qərarın həm iqtisadi, həm də strateji əhəmiyyətə malik olduğunu qeyd edirlər. Bir tərəfdən ABŞ-ın neft hasilatını artırmaq və idxaldan asılılığını azaltmaq məqsədi güdülürsə, digər tərəfdən Rusiya ilə Arktika bölgəsindəki təsir mübarizəsində yeni bir cəbhə açılır.
Əvvəlki Barak Obama administrasiyası, Arktika bölgəsindəki bir çox ərazidə neft və qaz qazma işlərinə məhdudiyyətlər qoymuşdu. Lakin Tramp administrasiyası bu məhdudiyyətləri ləğv edərək, enerji şirkətlərinə genişmiqyaslı fəaliyyət üçün yaşıl işıq yandırdı.
Bu tenderin nəticələri və gələcəkdə Alyaskada başlaya biləcək neft kəşfiyyatı işləri, dünya enerji bazarlarına və ABŞ-Rusiya münasibətlərinə ciddi təsir göstərə bilər. Rusiya tərəfinin bu addıma necə reaksiya verəcəyi isə hələlik qeyri-müəyyən olaraq qalır.
