İranın yüksək səviyyəli rəsmiləri, ABŞ-ın İran limanlarını blokadaya almaq planlarını “müharibə aktı” kimi qiymətləndirərək Vaşinqtona sərt xəbərdarlıq ediblər. Bu bəyanat, iki ölkə arasında onsuz da gərgin olan münasibətləri daha da kritik həddə çatdırıb.
ABŞ rəhbərliyi, İranın nüvə proqramı və regional fəaliyyətləri ilə bağlı təzyiqləri artırmaq məqsədilə İrana qarşı sərt sanksiyalar tətbiq edib. Bu sanksiyaların əsas hədəfi İranın neft ixracatını sıfıra endirmək və ölkə iqtisadiyyatını zəiflətməkdir. Limanların blokadaya alınması isə bu təzyiq kampaniyasının ən radikal addımlarından biri olardı.
İran üçün limanlar, xüsusilə neft ixracı və idxal mallarının daşınması baxımından həyati əhəmiyyət kəsb edir. Hər hansı bir blokada, ölkənin iqtisadi damarlarını kəsmək və əhalinin gündəlik həyatına ciddi zərər vurmaq deməkdir. Tehran bu cür bir addımı öz suverenliyinə və milli təhlükəsizliyinə birbaşa təhdid kimi görür.
Siyasi analitiklər hesab edir ki, ABŞ-ın bu cür bir addımı atması regionda böyük hərbi toqquşmalara səbəb ola bilər. İranın Fars körfəzindəki strateji mövqeyi və hərbi imkanları nəzərə alınarsa, liman blokadası cəhdi Tehran tərəfindən cavabsız qalmayacaq.
Beynəlxalq ictimaiyyət, ABŞ və İran arasındakı gərginliyin artmasından narahatdır. Bir çox ölkə, tərəfləri təmkinli olmağa və diplomatik yollarla həll yolları tapmağa çağırır. Lakin hələlik tərəflər arasında bir dialoq perspektivi görünmür.
Bu vəziyyət, Yaxın Şərqin onsuz da kövrək olan sabitliyini daha da sarsıdaraq, qlobal enerji bazarları üçün də ciddi risklər yaradır. Regionda hərbi eskalasiya təhlükəsi getdikcə real xarakter almaqdadır.
