Çin texnologiya dünyasında növbəti inqilabi addımı ataraq, süni intellekt (Sİ) vasitəsilə vəfat etmiş şəxslərin rəqəmsal klonlarını yaratmağa başlayıb. Bu yeni texnologiya, itirilmiş yaxınları ilə yenidən “ünsiyyət” qurmaq istəyənlər üçün həm təsəlli, həm də ciddi etik suallar yaradır.
“Rəqəmsal dirilmə” adlandırılan bu proses, vəfat etmiş şəxsin həyatı boyu çəkilmiş fotoşəkilləri, videoları və səs yazıları əsasında həyata keçirilir. Süni intellekt alqoritmləri bu məlumatları təhlil edərək, şəxsin xarici görünüşünü, səs tonunu və hətta danışıq tərzini təqlid edə bilən yüksək realistik rəqəmsal avatar yaradır.
İstifadəçilər bu rəqəmsal klonlarla mesajlaşma, bəzən isə real vaxt rejimində video zənglər vasitəsilə “əlaqə” qura bilirlər. Bu, yas tutan insanlar üçün bir növ emosional dəstək kimi qəbul edilsə də, bəzi mütəxəssislər bunun psixoloji təsirləri və yas prosesinə mane ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.
Çində bir sıra startap şirkətləri bu xidməti təklif edir və tələbatın artdığı müşahidə olunur. Texnologiya, xüsusilə gənc nəslin itkiləri ilə barışmaqda çətinlik çəkən üzvləri arasında populyarlıq qazanır. Onlar bunu sevdikləri insanların xatirəsini yaşatmağın yeni bir yolu kimi görürlər.
Lakin bu yenilik həm də məxfiliyin qorunması, mərhumun şəxsiyyət hüquqları və rəqəmsal klonların potensial sui-istifadəsi ilə bağlı ciddi müzakirələrə yol açır. Bir şəxsin rəqəmsal surətinin onun icazəsi olmadan yaradılması və ya istifadə edilməsi etik dilemmalar doğurur.
Gələcəkdə bu texnologiyanın daha da təkmilləşəcəyi və cəmiyyətdə daha geniş yer tutacağı gözlənilir. Bununla belə, “rəqəmsal dirilmə”nin insan psixologiyasına və sosial münasibətlərə necə təsir edəcəyi hələ də açıq sual olaraq qalır.
