İsrailin müdafiə naziri Yoad Qallant son açıqlamasında regionda gərginliyi daha da artıran ciddi bir xəbərdarlıq edib. Nazir bildirib ki, əgər ABŞ tərəfindən razılıq verilərsə, İsrail və İran arasında genişmiqyaslı müharibə yenidən alovlana bilər. Bu bəyanat Yaxın Şərqdə onsuz da kövrək olan sülhü təhdid edən potensial ssenariləri gündəmə gətirir.
Açıqlamada vurğulanan əsas məqam ABŞ-ın mövqeyidir. İsrail rəsmisi Vaşinqtonun bu məsələdə “yaşıl işıq” yandırmasının hərbi əməliyyatların başlaması üçün kritik bir şərt olduğunu qeyd edib. Bu, İsrailin hərbi addımlar atmadan əvvəl beynəlxalq dəstək və legitimlik axtardığını göstərir, xüsusilə də ABŞ-ın regiondakı strateji maraqları nəzərə alındığında.
İsrail və İran arasında düşmənçilik uzun illərdir ki, davam edir. Hər iki ölkə regionda nüfuz uğrunda mübarizə aparır və bir-birini təhlükəsizliyinə əsas təhdid hesab edir. İranın nüvə proqramı, HƏMAS və Hizbullah kimi qruplara dəstəyi, eləcə də İsrailin bu təhdidlərə cavab olaraq həyata keçirdiyi əməliyyatlar gərginliyin əsas səbəbləridir.
Belə bir müharibənin başlanması təkcə İsrail və İrana deyil, bütün Yaxın Şərq regionuna fəlakətli nəticələr vəd edir. Enerji bazarlarından tutmuş beynəlxalq ticarət yollarına qədər bir çox sahədə ciddi pozulmalar yaşana bilər. Regional münaqişələrin genişlənməsi qaçqın axınlarını artıra və qlobal təhlükəsizliyə təsir edə bilər.
ABŞ-ın bu cür bir ssenariyə necə yanaşacağı hələlik qeyri-müəyyən olaraq qalır. Vaşinqton adətən regionda sabitliyi qorumağa çalışsa da, müttəfiqi İsrailin təhlükəsizlik narahatlıqlarına da həssas yanaşır. ABŞ rəhbərliyi diplomatik həll yollarını tapmaq üçün səylərini davam etdirəcək, lakin İsrailin çağırışı yeni dilemmalar yaradır.
İsrail müdafiə nazirinin bu sərt bəyanatı beynəlxalq ictimaiyyəti regiondakı vəziyyətə daha diqqətli yanaşmağa çağırır. Diplomatik kanalların açıq saxlanılması və eskalasiyanın qarşısının alınması üçün təcili addımların atılması vacibdir. Əks halda, Yaxın Şərq yenidən böyük bir münaqişənin astanasında qala bilər.
