ABŞ-nin keçmiş prezidenti Donald Tramp İranla gələcək nüvə müqaviləsinin yalnız Birləşmiş Ştatların maraqlarına xidmət edəcəyi təqdirdə bağlanacağını açıqlayıb. Trampın bu sərt mövqeyi, Vaşinqtonun Tehranla münasibətlərindəki gərginliyin dərinliyini və keçmiş administrasiyanın bu məsələyə yanaşmasını bir daha ortaya qoyur.
Xatırladaq ki, Tramp administrasiyası 2015-ci ildə imzalanmış Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planından (JCPOA) birtərəfli qaydada çıxmışdı. O zaman Tramp bu müqaviləni “ABŞ üçün fəlakətli” adlandırmış və İranın nüvə proqramını məhdudlaşdırmaqda yetərli olmadığını iddia etmişdi. Onun bu addımı beynəlxalq ictimaiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olmuşdu.
Keçmiş prezidentin son bəyanatı, potensial olaraq, növbəti prezidentlik dövründə İranla bağlı siyasətinin əsas konturlarını cızır. Onun fikrincə, hər hansı yeni razılaşma yalnız ABŞ-nin milli təhlükəsizlik və iqtisadi maraqlarını tam təmin etməlidir, əks halda belə bir müqaviləyə ehtiyac yoxdur.
Bu cür şərtlər İranla Qərb arasında onsuz da mürəkkəb olan danışıqları daha da çətinləşdirə bilər. Tehran isə öz növbəsində, sanksiyaların tamamilə qaldırılması və nüvə proqramının sülh məqsədli olmasında israr edir. Tərəflər arasında etimadsızlıq səviyyəsi yüksək olaraq qalır.
Trampın bu bəyanatı Yaxın Şərqdəki geosiyasi vəziyyətə də təsir edə bilər. Bölgədəki müttəfiqlər və rəqiblər ABŞ-nin İranla bağlı gələcək siyasətini diqqətlə izləyir. Bu mövqe, eyni zamanda, beynəlxalq diplomatiyanın gələcəyi üçün də ciddi suallar yaradır.
ABŞ-nin daxili siyasi gündəmində də İran məsələsi mühüm yer tutur. Prezidentliyə namizədlər arasında bu mövzuda fərqli baxışlar mövcuddur. Trampın sərt mövqeyi onun seçki kampaniyası üçün də əhəmiyyətli bir mesajdır və seçicilərə “Amerika Öncə” siyasətinin davamlılığını vəd edir.
