Kainatın sonu ilə bağlı fərqli nəzəriyyələr mövcuddur. Uzun müddət partlayışlar, qara dəliklər və ya genişlənmənin dayanması kimi ssenarilər müzakirə edilsə də, elm dünyası indi daha qorxunc və gözlənilməz bir ehtimal üzərində dayanır.
Fiziklər, kainatın toxumasında gizli bir tarazsızlığın hər şeyi işıq sürəti ilə məhv edə biləcəyi bir ssenarini laboratoriya şəraitində simulyasiya ediblər. Bu təhlükəli proses “Saxta Vakum Çöküşü” adlanır və kvant tünelləmə mexanizmi ilə baş verə bilər.
Bu nəzəriyyəyə görə, kainatımızın hal-hazırda mövcud olduğu “vakum” vəziyyəti əslində ən aşağı enerji səviyyəsi deyil, “saxta” bir vakumdur. Əgər bu saxta vakum dağılarsa, daha aşağı enerji səviyyəsinə keçərək hər şeyi özü ilə birlikdə məhv edə biləcək bir “qabarcıq” yaradacaq.
Tədqiqatçılar, bu hadisənin baş vermə ehtimalını ilk dəfə olaraq laboratoriya mühitində simulyasiya etməyə nail olublar. Bu simulyasiyalar, kvant tünelləmənin Saxta Vakum Çöküşünü necə tətikləyə biləcəyinə dair vacib ipuçları verir.
Xüsusilə, Higgs Bozonu bu ssenaridə mühüm rol oynayır. Bəzi nəzəriyyələrə görə, Higgs sahəsinin indiki dəyəri kainatı sabit saxlasa da, onun kütləsi və ya digər xüsusiyyətlərindəki kiçik dəyişikliklər saxta vakumun qeyri-sabit olmasına səbəb ola bilər.
Bu, kainatın sonu üçün geri sayımı başlatmış ola biləcəyimiz deməkdir. Əgər bu “qabarcıq” yaranarsa, o, işıq sürəti ilə genişlənərək qarşısına çıxan hər şeyi, ulduzları, qalaktikaları və hətta zamanın özünü məhv edəcək.
Bu kəşf, kainatın fundamental qanunları və onun sonu haqqında bildiklərimizi kökündən dəyişdirə bilər. Partlayış və ya qara dəliklərin yaratdığı dramatik sonluqlar yerinə, kainatın sakitcə, amma amansızcasına yox olması ehtimalı elm dünyasında yeni müzakirələrə yol açır.
