İran İslam Respublikası Ermənistan və Azərbaycan arasında davam edən sülh danışıqlarına dair yenidən baxılmış sülh sazişi layihəsini təqdim etməyə hazırlaşır. Bu təşəbbüs regionda uzun müddətdir davam edən münaqişənin həlli yolunda yeni bir mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.
Rəsmi Tehranın bu addımı Bakı və Yerevan arasında sülh sazişinin imzalanması üçün beynəlxalq vasitəçilik səylərinin gücləndiyi bir vaxta təsadüf edir. Hazırda tərəflər arasında sərhədlərin delimitasiyası, kommunikasiyaların açılması və digər həssas məsələlər ətrafında danışıqlar davam edir.
İranın regionda sülhün və sabitliyin təminatında maraqlı olduğu bəllidir. Tehranın bu yeni təklifinin əsas məqsədi Cənubi Qafqazda davamlı sülhə nail olmaq və bölgədəki geosiyasi tarazlığı öz maraqları çərçivəsində tənzimləmək ola bilər. Bu, həm də İranın regional aktor kimi rolunu gücləndirmək cəhdi kimi dəyərləndirilir.
Yenilənmiş sülh sazişi layihəsinin hansı konkret müddəaları əhatə edəcəyi hələlik məlum deyil. Lakin gözlənilir ki, layihədə sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi, regional nəqliyyat dəhlizlərinin statusu, habelə regionda təhlükəsizlik və iqtisadi əməkdaşlıq məsələlərinə dair yeni yanaşmalar öz əksini tapa bilər.
Bakı və Yerevanın İranın bu təklifinə necə reaksiya verəcəyi maraq doğurur. Tərəflər hazırda müxtəlif beynəlxalq platformalarda danışıqlar apararkən, Tehranın vasitəçilik cəhdi mövcud prosesə yeni dinamika gətirə bilər. Bu, həm müsbət, həm də müəyyən gərginliklərə səbəb ola biləcək bir addımdır.
Regionda Rusiya, Türkiyə, Avropa İttifaqı və ABŞ kimi digər güclərin də fəal rol oynadığı nəzərə alınarsa, İranın bu təşəbbüsü daha geniş geosiyasi kontekstdə qiymətləndirilməlidir. Tehranın təklifi beynəlxalq vasitəçilik səylərində yeni bir müstəvi yarada bilər.
Ümumilikdə, İranın yenilənmiş sülh sazişi layihəsi regionda sülh prosesini sürətləndirmək potensialına malikdir. Bu təşəbbüsün Cənubi Qafqazda davamlı sabitliyə və əməkdaşlığa töhfə verəcəyi ümid edilir.
