Azərbaycanın dünya bazarlarına çıxardığı “Azəri Layt” markalı neftin bir barelinin qiyməti 115 dollar səddini keçərək əhəmiyyətli bir yüksəliş nümayiş etdirib. Son günlərdə müşahidə olunan bu bahalaşma, qlobal enerji bazarlarında artan gərginliyin və təklif narahatlıqlarının bir əlaməti kimi qiymətləndirilir.
Londonun ICE birjasında ticarət edilən “Brent” markalı neftin fyuçers qiymətlərinin də paralel olaraq yüksəlməsi, ümumdünya enerji qiymətlərindəki artım tendensiyasını təsdiqləyir. “Azəri Layt” neftinin qiyməti adətən “Brent” markası ilə müəyyən fərqlə ticarət edilsə də, hazırkı yüksəliş hər iki növ neft üçün ümumi bir bazis yaradır.
Neft qiymətlərindəki bu kəskin artımın əsas səbəbləri arasında geosiyasi gərginliklər, bəzi neft istehsalçı ölkələrdəki təklif qıtlığı və qlobal iqtisadiyyatın bərpası ilə əlaqədar artan tələbat göstərilir. OPEC+ qrupunun istehsal siyasəti də bazarlardakı qiymət dinamikasına birbaşa təsir edir.
Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün neft qiymətlərinin yüksəlməsi müsbət bir xəbərdir. Ölkənin dövlət büdcəsinin əsas gəlir mənbəyi olan neft satışları, bu cür qiymət artımları nəticəsində daha çox valyuta gəliri gətirəcək. Bu isə ölkənin sosial-iqtisadi layihələrinin maliyyələşdirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.
Bununla belə, qlobal miqyasda yüksək neft qiymətləri inflyasiya təzyiqlərini artıraraq istehlakçı xərclərini və sənaye istehsalını mənfi təsir edə bilər. Enerji qiymətlərinin artması nəqliyyat, istehsal və digər sektorlarda xərcləri yüksəldərək ümumi iqtisadi artımı ləngitmə potensialına malikdir.
Analitiklər yaxın gələcəkdə neft bazarlarında volatilliyin davam edəcəyini proqnozlaşdırırlar. Geosiyasi vəziyyətin inkişafı, OPEC+ qərarı və qlobal iqtisadi artım tempinin dəyişməsi neft qiymətlərinin gələcək istiqamətini müəyyən edəcək əsas amillər olacaq.
