Azərbaycanda yüksək vəzifəli məmurların və oliqarxların ölkə iqtisadiyyatına problem olması yeni məsələ deyil. Belə məmurlardan biri də Dövlət Gömrük Komitəsinin Şimal Ərazi Gömrük İdarəsinin sabiq rəisi Rauf Rzayevlə bağlı yaşanıb. Ali Məhkəmənin sabiq sədri Ramiz Rzayevin qardaşı olan idarə rəisi Rusiyaya kənd təsərrüfatı məhsulu ixrac etmək istəyən sahibkarlar qarşısında keçilməz səddə çevrilmişdi. Sabiq rəis Rauf Rzayev kənd təsərrüffatı məhsullarının ixrac zamanı sahibkarlara qanundan kənar süni maneələr yaradırdı. O vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edərək ixrac olunan malların invoys dəyərini qanunsuz olaraq qaldırırdı. Bundan başqa adətən sahibkarlar öz məhsullarını Rusiyada gömrük rəsmiləşdirilməsini özləri ediblər. Bu da Rusiyada malların idxalı zamanı Azərbaycandan suni şəkildə ixrac olunmuş malların dəyərinə görə 20 % əlavə dəyər vergisi ödəyiblər ki, həmin xərclər Azərbaycan vətəndaşının şəxsi vəsaitindən, dolayı yoldan valyutanın ölkədən kənara axınına və Rusiya Federasiyasının büdcəsinə axıb. Göründüyü kimi, gömrük əməkdaşları qanunsuz olaraq invoys dəyərini qaldırılması ilə Azərbaycan Respublikasının daxilində 5-ci kalona və Azərbaycan sahibkarlarının əli ilə Rusiya Federasiyasının dövlət büdcəsini doldurulmasına xidmət edirlər. İki il öncə bu durumdan şikayətçi olan bir qrup iş adamı məsələni ictimailəşdirmiş və kənd təsərrüfatı mallarının ixracı kimi strateji bir sahədə bu problemin ciddiliyini bildirmişdi. Maraqlıdır ki, Bunun ardınca problemi yaradan şəxslər haqqında tədbir görülmək əvəzinə bu məsələni ictimailəşdirən iş adamları sıxışdırılıb. Belə ki, 2023-cü il dekabrın 25-də məlum müraciətin müəlliflərindən olan Şirinov Elvin və onunla birgə çalışan Hidayətov Zöhrab həbs olunub və onlar haqqında Cinayət Məsəlləsinin 192. 3.2 və (Xüsulilə külli miqdarda gəlir əldə etməklə törədildikdə) 206.3.2 (Qabaqcadan bir qrup şəxslə əlbir olaraq qaçaqmalçılıq törədildikdə) maddəsi ilə istintaqa başlanılır. Halbu ki göstərdiyi fəaliyyət boyunca nə gömrük, vergi və nə də digər orqanlar şikayətçi olmayıblar. 2022-2023 cü illər də fiziki şəxs olaraq Azərbaycan Respublikasından kənd təsərrüfatı məhsullarını Rusiya, Ukrayna, Qazaxıstan, Belarusiya, İran, İraq, Polşa ölkələrinə və Dubay şəhərinə ixrac edib. İxrac zamanı bütün gömrük rüsumları iqtisadi və labaratoriya ödənişləri ödənilib. Azərbaycan Respublikasının ərazisində hər mövsümdə yetişdirilən kənd təsərrüfatı məhsulları, o cümlədən pomidor, xiyar, nar, xurma, alma, armud və arpa ixrac edilərək, dövlət vergisi də ödənilib. Hazırda təqsirləndirilmələrinə dair cinayət işinə hakim Fəhmin Hümbətovun sədrliyi ilə Sumqayıq Ağır Cinayətlər Məhkəməsində baxılır. Bir məqamı qeyd edək ki, nə istintaq dövründə, nə də məhkəmədə təqsirləndirilən şəxslərin əleyhinə konkret faktlar ortaya qoyulmayıb. Əksinə, Azərbaycan Respublikası CM-nin 206-cı maddəsinə əsasən Qaçaqmalçılıq dedikdə – Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən gömrük nəzarətindən kənar və ya ondan gizli, yaxud sənədlərdən və ya gömrük eyniləşdirilməsi vasitələrindən aldatma yolu ilə istifadə etməklə, yaxud bəyan etməməklə və ya düzgün bəyan etməməklə malların və digər əşyaların keçirilməsi başa düşülür. Qeyd edilməlidir ki, ixrac olunan kənd təsərrüfatı məhsulları Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən gömrük nəzarətindən kənar və ya ondan gizli deyil, gömrük sərhədindən gömrük nəzarəti altında keçirilmiş, mallar keçirilərkən gömrük sərhədinə Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən qanuni əsaslarla verilmiş sənədlər təqdim edilmiş, aldatma yolu ilə heç-bir gömrük eyniləşdirilməsi həyata keçirilməmiş, səhhəddən bəyan edilməmiş və ya düzgün bəyan edilməmiş hər hansı məhsul keçirilməmişdir. Bütün hüquqi və məntiqi məqamlar hazırda həbsdə olan Hidayətov Zöhrab Raqub oğlu və Şirinov Elvin Valeh oğlunun sifarişli həbs olunduğunu göstərir. Həbsdən əvvəl isə bu şəxslərin qanunsuz olaraq Azərbaycandan Rusiyaya pul ötürülməsinə qarşı çıxdıqlarını nəzərə alsaq sifarişçilərin kimliyi aydınlaşar. Maraqlı burasındadır ki, Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi bu prosesə müdaxilə edərək sahibkarların müdafiəsinə qalxmayıb. Əksinə bu qurumun səlahiyyətli şəxslərinin TST Rüfət kimi tanınan şəxsi müdafiə etməsi müşahidə olunub.
Bununla bağlı cumhuriyyet.az olaraq bildirək ki, Rəsmi qurumlar tərəfindən qorunduğunu iddia edən bu şəxs tək monopoliyası ilə deyil, həm də dövlət maraqlarına ciddi zərbə vurması ilə tanınıb. Dövlət Gömrük Komitəsinin Şimal Ərazi Gömrük İdarəsinin sabiq rəisi Rauf Rzayevlə sdıx əməkdaşlıqda olan TST Rüfət kənd təsərrüfatı məhsulu ixrac etmək istəyən sahibkarlar qarşısında keçilməz səd yaratmışdı. Ali məhkəmənin sabiq sədri Ramiz Rzayevin qardaşı Rauf Rzayevlə birləşən TST Rüfət kənd təsərrüffatı məhsullarının ixrac zamanı sahibkarlara qanundan kənar süni maneələr yaradırdı. O vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edərək ixrac olunan malların invoys dəyərini qanunsuz olaraq qaldırırdı. Bundan başqa adətən sahibkarlar öz məhsullarını Rusiyada gömrük rəsmiləşdirilməsini özləri edirlər. Bu da Rusiyada malların idxalı zamanı Azərbaycandan suni şəkildə ixrac olunmuş malların dəyərinə görə 20 % əlavə dəyər vergi ödəyirlər ki, həmin xərclər Azərbaycan vətəndaşının şəxsi vəsaitindən, dolayı yoldan valyutanın ölkədən kənara axınına və Rusiya Federasiyasının büdcəsinə axır. Göründüyü kimi, gömrük əməkdaşları qanunsuz olaraq invoys dəyərini qaldırılması ilə Azərbaycan Respublikasının daxilində 5-ci kalona və Azərbaycan sahibkarlarının əli ilə Rusiya Federasiyasının dövlət büdcəsini doldurulmasına xidmət edirlər… Aparılan araşdırma nəticəsində cumhuriyyet.az-a məlum olub ki, Qəhrəmanov Rüfət Məmməd oğlu Rusiyada fəaliyyət göstərən “TCT” OOO-nun sahibi imiş. Rusiyada qeydiyyatda olan bir şirkətin Azərbaycan gömrüyündə bu şəkildə at oynatması böyük şübhələr yaradır.
Maraqlıdır ki, Rusiyanın iş adamı olan Rüfət Qəhrəmanov sonradan Dövlət Gömrük Komitəsi “Samur” Gömrük Terminalənda peyda olub. Cumhuriyyet.az-a daxil olan məlumatda iddia edilir ki, bu şəxs terminala gəldikdən qıssa müddət sonra, terminal qarşısında valyuta dəyişmə və elektron xidmətlər göstərən obyektləri sıradan çıxarır və ləğv edib. Rüfət Qəhrəmanov qeyd olunan sahələri ləğv edərək ,terminalın daxilində, qeyri-qanuni olaraq 16-ya yaxın yuxarıda qeyd etdiyimiz xidmətləri göstərən obyektlər açıb. Bu obyektlər hər hansı bir vergi ödəməyib və aylıq bu 16 obyektdən cənab Qəhrəmanov yüksək gəlirlər əldə edib. Amma Rüfət Qəhrəmanovun şan-şöhrəti bununla bitmir. İddialara görə, o eyni zamanda Qusar Rayon İH-nin başçısı Sahir Məmmədxanovun ərazidəki adamlarından biri kimi də özünü tanıdıb.
Maraqlısı budur ki, iddialara görə, hətta əraziyə nəzarət edən polis əməkdaşları belə bu adamdan çəkiniblər. Onu da bildirək ki, R.Qəhrəmanovun himayəsində olan şəbəkə ifşa olundu və bu sistemlə işləyən bəzi ixracatçılar həbs olundu. Belə ki, bir il öncə, Xaricə ixrac etdikləri 578 milyon manat dəyərində kənd təsərrüfatı məhsulundan əldə olunan pul vəsaitlərini ölkəyə qaytarmayan vəzifəli şəxslər ifşa edilib. Xarici iqtisadi fəaliyyətlə məşğul olan bəzi sahibkarlıq subyektləri tərəfindən müvafiq valyutada olan pul vəsaitlərinin Azərbaycan Respublikasına qaytarılmamasına dair Dövlət Gömrük Komitəsindən Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinə daxil olmuş materiallar əsasında cinayət işləri başlanaraq ibtidai istintaq aparılır. Bütün işlərdə isə Rüfət Qəhrəmanovun adı şahid qismində keçir. Amma cumhuriyyet.az-a daxil olan məlumata görə onun əməllərinin qurbanı olan Daşqın adlı iş adamı ona qarşı ifadə verib və bir zamanlar gömrükdə at oynadan TST Rüfət indi qaçaq həyatı yaşayır.
