Son 35 il ərzində Bakı və Abşeron yarımadasında müşahidə olunan demoqrafik sıçrayış paytaxtın simasını köklü şəkildə dəyişib. Bu müddət ərzində əhalinin sürətli artımı şəhərin urbanizasiya proseslərinə ciddi təsir göstərmiş, sosial və iqtisadi mənzərəsini yenidən formalaşdırmışdır.
Rəsmi rəqəmlərə görə, hazırda Azərbaycan əhalisinin demək olar ki, hər iki nəfərindən biri Bakıda yaşayır. Bu, paytaxtın ölkənin demoqrafik mərkəzi olduğunu bir daha təsdiqləyir və regionlardan Bakıya olan miqrasiyanın miqyasını açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Əhalinin bu cür kəskin artmasının əsas səbəbləri arasında iqtisadi imkanların cəmləşməsi, iş yerlərinin bolluğu, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin daha yüksək keyfiyyəti kimi faktorlar göstərilir. Regionlarda inkişafın qeyri-bərabərliyi də insanları daha yaxşı həyat şəraiti axtarışında paytaxta üz tutmağa sövq edir.
Demoqrafik sıçrayış Bakı şəhərinin infrastrukturuna böyük təzyiq göstərmişdir. Nəqliyyat sisteminin yüklənməsi, mənzil təminatı problemləri, su və enerji təchizatında yaranan çətinliklər bu sürətli inkişafın yan təsirləri olaraq qarşıya çıxır. Şəhərsalma və abadlıq işləri də yeni reallıqlara uyğunlaşmaq məcburiyyətində qalır.
Bu vəziyyət, həmçinin, Bakının sosial-mədəni mühitinə də təsir edir. Müxtəlif bölgələrdən gələn insanların inteqrasiyası, şəhər mədəniyyətinin dəyişməsi və yeni sosial dinamikaların yaranması müşahidə olunur. Paytaxt, həqiqətən də, böyük bir “əriyən qazan” rolunu oynayır.
Bakının gələcək inkişaf strategiyaları bu demoqrafik tendensiyaları nəzərə almalı, balanslı regional inkişafı təşviq etməli və paytaxtın dayanıqlı böyüməsini təmin etməlidir. Əks halda, urbanizasiyanın yaratdığı problemlər daha da dərinləşə bilər.
