ABŞ-ın keçmiş prezidenti və 2024-cü il seçkilərində Respublikaçılar Partiyasından əsas namizəd Donald Tramp Avropa ilə bağlı sərt xəbərdarlıq edib. O, aprelin 21-də verdiyi açıqlamada Avropanın “özünü nizamlamasa”, yox ola biləcəyini bildirib. Bu bəyanat beynəlxalq siyasi dairələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub.
Trampın bu fikirləri, xüsusilə ABŞ-ın Avropa ilə münasibətlərinin gələcəyi fonunda diqqət çəkir. Onun prezidentliyi dövründə də Avropa ölkələri ilə ticarət və müdafiə xərcləri ilə bağlı mübahisəli mövqeləri olmuşdu. Bu yeni xəbərdarlıq, onun potensial ikinci prezidentliyi dövründə də oxşar siyasətin davam edə biləcəyinin işarəsi kimi qəbul edilir.
Keçmiş prezidentin “özünü nizamlamasa” ifadəsi, Avropanın daxili siyasətində, iqtisadiyyatında və ya miqrasiya məsələlərində müəyyən dəyişikliklər etməsinə işarə kimi şərh olunur. Lakin Tramp bəyanatında hansı spesifik sahələri nəzərdə tutduğunu dəqiqləşdirməyib, bu da müxtəlif yozumlara yol açıb.
Analitiklər Trampın bu cür kəskin bəyanatlarının həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq tərəfdaşlara ünvanlandığını qeyd edirlər. Onun seçki kampaniyası çərçivəsində səsləndirdiyi fikirlər, ABŞ-ın xarici siyasətində potensial dəyişikliklərin konturlarını cızır və qlobal geosiyasi mənzərəyə təsir edə bilər.
Avropa liderləri və siyasi xadimləri hələlik Trampın bu son açıqlamasına rəsmi reaksiya verməyiblər. Lakin bu cür bəyanatlar, transatlantik əlaqələrin gələcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır və Avropanın öz müdafiə və təhlükəsizlik strategiyalarını yenidən nəzərdən keçirməsinə təkan verə bilər.
Trampın siyasi ritorikasının bir hissəsi olan bu cür kəskin xəbərdarlıqlar, onun “Əvvəlcə Amerika” şüarı altında yürütdüyü siyasətin davamı kimi qiymətləndirilir. O, ABŞ-ın maraqlarını hər şeydən üstün tutaraq, müttəfiqlərdən də öz öhdəliklərini tam yerinə yetirmələrini tələb edir.
