Ermənistanın keçmiş ombudsmanı Arman Tatoyan regionda sülh prosesini təhdid edən növbəti təxribatçı bəyanatla çıxış edib. Onun rəhbəri olduğu mərkəz vasitəsilə yayılan açıqlamada “ermənilərin Qarabağa qayıtmaq hüququnu müdafiə etdikləri” bildirilib. Bu cür iddialar, Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü kontekstində ciddi narahatlıq doğurur və revanşist meyillərin davamı kimi qiymətləndirilir.
Tatoyanın bu bəyanatı, 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Qarabağın Azərbaycanın tam nəzarətinə keçməsi və 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində bölgədəki qanunsuz erməni silahlı birləşmələrinin tamamilə zərərsizləşdirilməsindən sonra səsləndirilir. Artıq Qarabağda erməni əhalisi qalmadığı halda, bu cür “qayıdış hüququ” iddiaları yalnız süni gərginlik yaratmağa xidmət edir.
Bakı bu cür bəyanatları regionda sülh və sabitliyə yönəlmiş səylərin altını qazan addımlar kimi qiymətləndirir. Azərbaycan tərəfi dəfələrlə vurğulayıb ki, Qarabağ Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir və orada yaşayan istənilən etnik mənsubiyyətdən olan şəxs yalnız Azərbaycan qanunları çərçivəsində və Azərbaycan vətəndaşı kimi yaşaya bilər. Bu prinsip, beynəlxalq hüququn əsas normalarına tamamilə uyğundur.
Arman Tatoyanın ritorikası, həm də “Qərbi Azərbaycan” məsələsinə qarşı düşmənçilik kimi şərh edilir. Ermənistanın bəzi dairələrində Azərbaycanın tarixi torpaqları olan Qərbi Azərbaycanla bağlı iddialara qarşı çıxmaq və Dağlıq Qarabağ mövzusunu yenidən gündəmə gətirmək cəhdləri müşahidə olunur. Bu isə Ermənistanın müəyyən dairələrində hələ də konstruktiv dialoqdan uzaq, revanşist düşüncənin hökm sürdüyünü göstərir.
Bu cür bəyanatlar, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin imzalanması prosesinə mənfi təsir göstərir. Sülhün bərqərar olması üçün tərəflər bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tamamilə tanımalı, hər hansı ərazi iddialarından çəkinməlidirlər. Tatoyanın mövqeyi isə bu prinsiplərə ziddir və regionda onsuz da kövrək olan sülh mühitini daha da gərginləşdirə bilər.
Beynəlxalq ictimaiyyət, regionda sülhün qarantı olaraq, bu cür təxribatçı bəyanatlara qarşı aydın mövqe sərgiləməlidir. Ermənistan daxilindəki revanşist qüvvələrin fəaliyyəti nəzarətdə saxlanılmalı və sülh prosesini pozan hərəkətlərin qarşısı alınmalıdır. Əks təqdirdə, Cənubi Qafqazda yeni gərginlik ocaqlarının yaranması riski artacaq.
