Son dövrlərdə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatından (OPEC) ayrılma ehtimalı ilə bağlı beynəlxalq mediada və enerji dairələrində ciddi müzakirələr gedir. Bu cür spekulyasiyalar, təşkilat daxilindəki gərginliyi və BƏƏ-nin öz neft siyasətinə dair fərqli baxışlarını bir daha gündəmə gətirir. Ekspertlər, BƏƏ-nin bu addımı atmaq barədə düşünməsinin əsasında iki mühüm səbəbin dayandığını qeyd edirlər.
Birinci əsas səbəb, BƏƏ-nin neft hasilatı potensialını artırmaq və ixrac həcmlərini genişləndirmək istəyidir. Ölkə, neft ehtiyatlarını modernləşdirmək və hasilat gücünü artırmaq üçün böyük sərmayələr yatırır. Lakin OPEC+ çərçivəsində tətbiq olunan hasilat kvotaları BƏƏ-nin bu ambisiyalarını məhdudlaşdırır. Əbu-Dabi öz iqtisadi inkişaf strategiyasında neft gəlirlərinin rolunu daha da gücləndirmək niyyətindədir və mövcud kvotaların ölkənin potensialını tam reallaşdırmasına mane olduğunu düşünür.
İkinci səbəb isə qlobal neft bazarlarının dinamikası və OPEC+ qrupunun tətbiq etdiyi hasilat kəsimləri ilə bağlı narazılıqdır. BƏƏ, bəzi digər üzv ölkələrin əksinə, yüksək hasilat gücünə malikdir və bazardakı tələbatı qarşılamaq üçün daha çox neft çıxarmağın tərəfdarıdır. Təşkilatın kollektiv qərarları, xüsusilə də pandemiyadan sonra tətbiq olunan kəskin hasilat azaldılması siyasəti, BƏƏ-nin milli iqtisadi maraqlarına tam cavab verməyə bilər. Ölkə, bazar payını qorumaq və gələcək investisiyalarını təmin etmək üçün daha çevik bir siyasət yürütmək istəyir.
Bu gərginliklər, təkcə BƏƏ-nin deyil, bütövlükdə OPEC-in gələcəyi ilə bağlı suallar doğurur. Əgər BƏƏ kimi mühüm bir hasilatçı təşkilatdan ayrılsa, bu, qlobal neft bazarlarında ciddi dəyişikliklərə və qiymət dalğalanmalarına səbəb ola bilər. Belə bir addım, həmçinin OPEC-in kollektiv təsir gücünü zəiflədə bilər.
Hazırda BƏƏ-nin OPEC-dən rəsmi ayrılması ilə bağlı heç bir qərar verilməyib və ölkə təşkilatın üzvü olaraq qalır. Lakin yuxarıda qeyd olunan səbəblər, BƏƏ-nin təşkilat daxilindəki mövqeyini yenidən nəzərdən keçirməsinə təkan verən əsas amillərdir. Beynəlxalq müşahidəçilər, BƏƏ-nin OPEC ilə münasibətlərinin gələcəyini yaxından izləməyə davam edirlər.
