Azərbaycanda ailə institutu ciddi sınaqlarla üzləşir. Son statistik göstəricilər ölkədə nikahların sayının tarixi minimuma endiyini, eyni zamanda boşanmaların sayının isə iki dəfə artdığını ortaya qoyur. Bu tendensiya cəmiyyətdə dərin narahatlıq doğurur və “ailə böhranı” adlandırıla biləcək bir vəziyyətin genişlənməsinə işarə edir.
Mütəxəssislər nikahların azalmasının bir sıra səbəbləri olduğunu qeyd edirlər. Gənclərin evlənmək üçün iqtisadi çətinliklərlə üzləşməsi, xüsusilə işsizlik və mənzil problemi, bu qərarı təxirə salmalarına və ya tamamilə imtina etmələrinə səbəb olur. Həmçinin, cəmiyyətdə dəyişən dəyərlər, təhsilə və karyeraya yönəlmənin artması da nikah yaşının yüksəlməsinə təsir edən amillərdəndir.
Boşanmaların sayının kəskin artması isə daha çox sosial və psixoloji amillərlə əlaqələndirilir. Qadınların iqtisadi müstəqilliyinin artması, boşanmaya qarşı sosial stiqmanın azalması, eləcə də ailədaxili münaqişələrin, uyğunsuzluğun və zorakılığın daha açıq şəkildə qəbul edilməsi bu artıma təkan verir. Bəzən cütlüklər arasında münasibətləri qorumaq üçün lazımi səy göstərilməməsi də boşanma qərarlarını sürətləndirir.
Bu tendensiyanın cəmiyyət üçün ciddi nəticələri var. Ailələrin dağılması uşaqların psixoloji və sosial inkişafına mənfi təsir göstərir, demoqrafik problemləri dərinləşdirir və ənənəvi ailə dəyərlərinin aşınmasına yol açır. Uzunmüddətdə bu, cəmiyyətin dayanıqlığına və inkişafına təhdid yarada bilər.
Vəziyyətin ciddiliyi dövlət və cəmiyyət səviyyəsində hərtərəfli təhlil və tədbirlər planının hazırlanmasını zəruri edir. Ailə dəyərlərinin təbliği, gənclərin sosial-iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşdırılması, ailə psixoloqlarının xidmətlərinin genişləndirilməsi və boşanma proseslərində vasitəçilik mexanizmlərinin tətbiqi bu böhranın qarşısını almaq üçün vacib addımlar ola bilər.
