Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) uzun müddət davam edən və bəzən açıq şəkildə ifadə olunan İranda rejim dəyişikliyi siyasətindən geri çəkilməyə başlayıb. Vaşinqtonun bu addımı Yaxın Şərq siyasətində ciddi dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir və regional dinamikaya təsir göstərəcəyi gözlənilir.

Əvvəlki dövrlərdə, xüsusilə müharibə şəraitində, ABŞ rəsmiləri İranda mövcud rejimin dəyişdirilməsini vacib bir hədəf olaraq görürdülər. Bu siyasət, bölgədəki sabitliyi təmin etmək və ABŞ-ın milli maraqlarını qorumaq adı altında irəli sürülürdü. Lakin illər keçdikcə bu yanaşmanın mürəkkəbliyi və gözlənilməz nəticələri daha aydın şəkildə üzə çıxdı.
Analitiklər ABŞ-ın bu siyasətindən imtina etməsinin bir neçə səbəbi olduğunu düşünürlər. Bunlardan biri, rejim dəyişikliyinin bölgədə yaratdığı xaotik vəziyyətlərin təcrübəsi, digəri isə Vaşinqtonun diqqətinin hazırda daha çox Çinlə rəqabətə və Ukrayna müharibəsinə yönəlməsidir. İranla nüvə danışıqlarının yenidən canlandırılması cəhdləri də bu qərarın arxasında duran amillərdən biri ola bilər.
Bu yeni yanaşma, ABŞ-ın İrana qarşı daha çox diplomatiya və sanksiyalar vasitəsilə təzyiq göstərməyə üstünlük verəcəyini göstərir. Rejim dəyişikliyi kimi radikal hədəflər əvəzinə, Vaşinqtonun indi İranın nüvə proqramını məhdudlaşdırmaq və bölgədəki təsirini azaltmaq kimi daha realistik məqsədlərə fokuslanacağı gözlənilir.
İran tərəfi isə ABŞ-ın bu mövqe dəyişikliyinə necə reaksiya verəcəyi hələ bəlli deyil. Lakin bu, iki ölkə arasındakı gərginlikləri azaltmaq və ya ən azından yeni bir dialoq üçün zəmin yaratmaq potensialına malikdir. Bölgədəki digər aktorlar da Vaşinqtonun bu addımını yaxından izləyir və öz strategiyalarını buna uyğunlaşdırmağa çalışırlar.
ABŞ-ın bu qərarı, Yaxın Şərqdəki güc balansında mühüm dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Rejim dəyişikliyi ideyasından uzaqlaşmaq, Vaşinqtonun bölgədə daha sabit və proqnozlaşdırıla bilən bir xarici siyasət yürütmək istəyinin göstəricisi kimi şərh edilə bilər.









